Icana.ir
PrintPageچاپPrintPageچاپ با عکس ToFriendارسال به دوستان Whatsapp google_plus Line twitter Telegram
عضو کمیسیون برنامه و بودجه:

هر طرح عمرانی در الگوی ایرانی اسلامی یک پیوست فرهنگی دارد

سرویس فرهنگی
**نمایندگان مجلس شورای اسلامی بالاخره در بیست و سه جلسه بررسی لایحه برنامه پنجم توسعه اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشور را به اتمام رساندند.
پنج‌شنبه 11 آذر 1389 ساعت 14:30

این برنامه که اواخر سال گذشته از سوی دولت به مجلس تحویل داده شد، به عنوان برشی از چشم‌انداز 20 ساله، مسیر حرکت کشور در 5 سال آینده را روشن می‌کند. بنا به گفته دولت برنامه پنجم توسعه براساس الگوی اسلامی- ایرانی تدوین شده است و نمایندگان مجلس شورای اسلامی چه هنگام بررسی این لایحه در کمیسیون تلفیق و چه در هنگام بررسی لایحه در صحن تلاششان بر حفظ محور اصلی لایحه برنامه پنجم بوده است.

روزنامه «نسل فردا» اصفهان، با اصغرگرانمایه‌پور نماینده کاشان، آران و بیدگل و عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی درباره برنامه پنجم توسعه و خصوصیات آن پس از تصویب در مجلس به گفت وگو نشسته‌است که می خوانیم.

* بررسی لایحه برنامه پنجم در مجلس شورای اسلامی پس از 23 روز به پایان رسید. ویژگی برنامه پنجم نسبت به برنامه قبلی چیست؟

برنامه پنجم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی که دومین برنامه در طول سال‌های چشم‌انداز 20 ساله محسوب می‌شود ویژگی‌های متمایزی با برنامه چهارم دارد، از جمله اینکه رویکرد برنامه چهارم بیشتر بر اساس اقتصاد لیبرالیستی غربی تدوین شده بود. اگرچه بعداً در مجلس هفتم شورای نگهبان اشکالاتی بر این برنامه گرفت و برای اصلاح به مجلس فرستاد و در مجلس تصحیح شد و تا حدی این رویکرد را کمرنگ‌تر شد اما چون اساس برنامه بر مبنای اقتصاد غربی تدوین شده بود نمی‌شد بیش از آن؛ تغییراتی در آن ایجاد کرد. مجلس هفتم تنها در چارچوب همان اشکالاتی که شورای نگهبان گرفته بود می‌توانست تغییراتی در برنامه چهارم دهد. در هر صورت این برنامه سال گذشته به پایان رسیدو سال 1389 بایستی آغاز سال اجرای برنامه پنجم می‌بود که به دلیل عدم تقدیم لایجه برنامه توسط دولت به مجلس، امسال سالی است که به یک معنی بدون برنامه طی می‌کنیم. البته ناگفته نماند برای اینکه دستگاهها هم خودشان را بدون برنامه احساس نکنند طی یک مصوبه مجلس شورای اسلامی؛ سال 1389 به عنوان ادامه سال‌های برنامه چهارم تلقی شد و برنامه چهارم به جای برنامه 5 ساله، برنامه 6 ساله شد. خوشبختانه بررسی برنامه پنجم در مجلس تمام شد و همانگونه که اشاره کردم اولین ویژگی‌اش تغییر رویکرد از اقتصاد لیبرالیستی به اقتصادی است که به سمت الگوی-اسلامی ایرانی توسعه حرکت می‌کند. خب طبیعی است که در این فرصت کوتاه امکان اینکه این الگو هم تهیه شود و برنامه منطبق با آن برنامه تدوین شود نبود؛ اما در هر صورت در ماده اول این برنامه دیده شده است که دولت الگوی ایرانی- اسلامی توسعه را تهیه کند و به مجلس تقدیم کند.

* رئیس‌جمهوری زمانی که می‌خواست این لایحه را تقدیم مجلس کند از الگوی اسلامی- ایرانی صحبت کرد. بارها هم در رسانه‌ها درباره خصوصیت برنامه پنجم و محور بودن الگوی ایرانی-اسلامی صحبت شده است اما کمتر پیش آمده که درباره ویژگی‌های این الگو صحبتی به عمل بیاید و توضیحی داده نشد. این الگو مشخصا چه ویژگی‌هایی دارد؟

همانطور که اشاره کردم دولت ملکف شده است الگوی اسلامی- ایرانی را تدوین کند؛ نه اینکه الان ادعا این باشد که این برنامه براساس الگوی اسلامی- ایرانی تدوین شده است. الگوی اسلامی- ایرانی هم الگویی است که هم رشد و هم توسعه جامعه همه‌جانبه جامعه را براساس ارزش‌های ایرانی- اسلامی فرامی‌گیرد؛ اعم از مبانی فرهنگی؛ مبانی دینی؛ مبانی اعتقادی مردم؛ ترویج و توسعه فرهنگ شهادت؛ فرهنگ متعهدانه و معتقدانه نظام جمهوری اسلامی ایران و احیای باورهای دینی و آنچه که مخصوصا در قانون اساسی از مبانی ارزشی نام برده شده است. مثل اصلی که در قانون اساسی بر امر به معروف و نهی از منکر تصریح می‌کند و اما متأسفانه در 32 سال بعد از انقلاب تقریباً می‌توان گفت فراموش شده بوده است.

این لایحه، این اصل را احیا می‌کند. در الگوی ایرانی- اسلامی در واقع رشد و توسعه و عمران و آبادی جای عدالت را نمی‌گیرد و محرومان جامعه روز به روز احساس محرومیت نمی‌کنند. اگر این برنامه درست اجرا شود محرومان جامعه زیر دست و پای چرخ‌های توسعه له نمی‌شوند تا جامعه رشد اقتصادی پیدا کند و با رشد کشورهای اروپایی برابری کند. در الگوی اسلامی-ایرانی توسعه علاوه بر اینکه جامعه مرزهای رشد و ترقی را سپری می‌کند هم عدالت مدنظر است و اقشار محروم جامعه فراموش نمی‌شوند و جامعه به سمتی حرکت نمی‌کند که اکثریت ثروت در دست اقلیت قرار بگیرد و اکثریت محروم از امکانات شوند. مثلاً در توزیع تسهیلات و اعتبارات بانکی در روش‌های غربی اقلیتی نظیر کارتل‌های غربی ذخایر و تسهیلات بانکی و اعتبارات در اختیارشان قرار می‌گیرد و آنها تأثیرگذار در سیاست می‌شوند اما در الگوی اسلامی ایرانی هرگز چنین نیست. در این الگو نظام تعاونی گسترش پیدا می‌کند و مردم هم خودشان در کار و فعالیت حضور پیدا می‌کنند و تسهیلات بانکی جامعه در میان اقشار مختلف جامعه توزیع می‌شود. نه نظیر آنچه که در برنامه چهارم اتفاق افتاده است؛ ما حدود صد نفر در کشو رداریم که وام‌های بیش از صد میلیارد تومان دریافت کرده‌اند و شاید آورده آنها برای وام‌ها 10 درصد از این رقم هم نبوده است. به بسیاری از موارد هم برخورد می‌کنیم که کسانی این وام‌ها را گرفته‌اند و صرف اشتغالزایی که باید می‌کردند نکرده‌اند و تبدیل به معوقه‌ها شده است. اصلاً یکی از مشکلات و معضلات ما چه برای جامعه، چه برای قوه قضائیه و چه برای قوه مجریه همین مشکلات بانکی است و اینها آثار حرکت روی الگویی غیر از الگوی اسلامی-ایرانی توسعه است اما در الگوی ایرانی- اسلامی این مشکلات باید رفع شود.

* اجازه دهید این الگو را مثلاً بر روی یک پروژه عمرانی روشن کنیم. در اجرای پروژه یک اتوبان، الگوی اسلامی- ایرانی توسعه چگونه تعریف می‌شود؟

 اگر در کشور اتوبانی دایر شود مثل اتوبان تهران- کاشان - اصفهان، در الگوی غربی توسعه فقط به فکر همین اتوبان هستند. به فکر مسائل دیگری مثل احداث مسجد در مسیر برای اینکه مردم بتوانند عبادت کنند نیستند. اما در الگوی اسلامی- ایرانی هر طرح عمرانی باید یک پیوست فرهنگی داشته باشد و در پیوست فرهنگی به موارد ارزشی توجه می‌شود. امیدواریم با الزامی که در برنامه پنجم برای دولت تصویب کردیم هرچه زودتر شاهد تدوین الگوی ایرانی- اسلامی توسعه در سال‌های اول برنامه باشیم.

* مجلس چه در کمیسیون تلفیق و چه در صحن تغییراتی را روی این برنامه لحاظ کرد که گاه مورد اعتراض دولت هم قرار گرفت. حتی دولت تهدید به استرداد لایحه کرد. آیا این تغییراتی که در مجلس روی لایحه ایجاد شد؛ به این معنا بود که این لایحه در برخی مواد از الگوی ایرانی-اسلامی فاصله گرفته بود و مجلس قصد بازگشت به این الگو را داشت؟

خیر. بحث الگو نبود. بحث این بود که حدود 20 ماده از مواد لایحه برنامه پنجم نیاز به تغییرات اساسی داشت اما اکثر مواد برنامه که در کمیسیون تلفیق بررسی شد تقریباً همان مفاد لایحه دولت را حفظ کرد. فقط برخی اصلاحات ویراستاری و عبارتی در برخی مواد لحاظ شد و در برخی موارد هم تغییرات جزئی لحاظ شد. همان‌گونه که گفتم حدود 20 ماده تغییر کلی به خود دید. بیشتر نگرانی دولت این بود که در مواردی که تغییرات اساسی در برنامه اعمال شده است دولت امکان اجرای آنها را نخواهد داشت و به همین دلیل در جلسه‌ای که در محضر رهبر معظم انقلاب که مسئولان دولت و مجلس حضور داشتند آن مناقشه بر سر پس گرفتن لایحه رفع شد و جلسات در کمیسیون تلفیق بدون اینکه نیاز به پس گرفتن لایحه باشد با موفقیت جلو رفت.

* بعضا منتقدان دولت معتقد بودند که لایحه برنامه پنجم در حد کلی‌گویی بود و یک قانون ساده است. نظر شما چیست؟

برنامه پنجساله نباید به جزئیات بپردازد. برنامه پنجساله یک برنامه میان مدت است و آن جزئیات در قانون بودجه سالانه است که تدوین می‌شود. مثلاً اگر برای اراضی بلااستفاده کشور قرار است فکری شود، این اراضی احیا شوند یا در مورد چگونگی آبیاری اراضی کشور براساس آبیاری نوین یا قطره‌ای و افزایش بهره‌وری این اراضی همه در قانون‌های بودجه سالانه دیده می‌شود. اما در برنامه پنجم توسعه باید سیاستگذاری‌های کلی و جهت گیری‌ها و احکام کلی توسعه کشور درج شود؛ اما لایحه‌ای که توسط دولت تقدیم مجلس شده بود ایرادش این بود که به مجموعه‌ای از اجازه‌ها و مجوزها پرداخته بود. البته ویژگی و مختصات برنامه‌ای هم داشت ولی می‌تون گفت آمیزه‌ای از تعدادی اجازه‌ها و مجوزها از مجلس بود که این رویکرد در طول رسیدگی لایحه در کمیسیون‌های تخصصی مجلس و به ویژه در کمیسوین تلفیق با حضور نمایندگان دولت رفع شد. شاید بتوان گفت برنامه‌ای که در صحن مجلس تصویب شد آن اشکالات کلی گویی و اینکه برنامه به مجموعه‌ای از مجوزها تبدیل شده بود را را رفع کرده باشد.

* این برنامه برشی از چشم‌انداز 20 ساله کشور است. یعنی ما باید در طول 5 سال آینده براساس همین برنامه حرکت کنیم. سؤال اینجاست که موقعیتی که ما بعد از اجرای 5 ساله این برنامه خواهیم داشت، چگونه است؟ ما پس از 5 سال کجا خواهیم بود؟

از مجموعه ویژگی‌هایی که درباره برنامه شمردیم اولینش همین تغییر رویکرد از طرف الگوی غربی به سمت الگوی ایرانی -اسلامی بود.

تفاوت دیگر و تمایز مهم دیگر برنامه پنجم حرکت براساس مفاد قانون هدفمند کردن یارانه‌هاست که در برنامه‌های دیگر و قانون‌های بودجه‌ای دیگر نبوده است و به همین دلیل همراه با لایحه هدفمند کردن یارانه جراحی بزرگی در اقتصاد کشور از طریق برنامه پنجم شروع شده است که اقتصاد کشور را از سمت دولتی به سمت غیردولتی تغییر می‌دهد. مثلاً دولت در این برنامه ملزم شده است سهم بخش تعاون را از 5 درصد به 25 درصد برساند و این بهبود فضای کسب و کار را برای مردم نشان می‌دهد.

 این موضوع به تدریج اقتصاد کشور و تولیدات صنعتی و کشاورزی ایران را قابل رقابت خوهد کرد. تغییر دیگری که در این برنامه وجود دارد توجه به اجرای مفاد سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی است.

در این برنامه توجه ویژه‌ای به امر پژوهش شده است. همه پیشرفت‌هایی که کشورهای صنعتی دنیا چه در اروپا و چه در آسیا داشته‌اند مرهون تلاش و پژوهش اندیشمندان آن کشورهاست که در عرصه‌های مختلف داشته‌اند در این برنامه به این نکته توجه خاص شده است که در کشور ما پژوهش جایگاه و وزن خودش را پیدا کند. تا پایان برنامه پنجم دولت موظف است طوری حرکت کند که 3 درصد از تولید ناخالص داخلی کشور برای توسعه پژوهش و تحقیقات و فناوری و نهضت نرم افزاری در کشور اختصاص داده شود و این ارتقا جایگاه ایران را برای رسیدن به اهداف چشم‌انداز موجب می‌شود. یعنی ما باید از لحاظ فناوری در سال 1404 در منطقه در مقام اول باشیم.

پیشنهاد سردبیر
اخبار برگزیده
ارسال نظر
 
نام کامل :
ایمیل :
متن :
تعداد کاراکتر 0 از 4000

استفاده از این مطالب فقط با ذکر منبع "خانه ملت" مجاز است

Powerd By : Tasvirnet
PC