Icana.ir
fa

افزایش بی رویه بهره بانکی، رکود اقتصادی و بیماری هلندی را تشدید می کند

رئیس مرکز تجارت جهانی ایران گفت: باتوجه به تورم شدید و افسارگسیخته چند سال گذشته و رکود و عدم نقدینگی واحدهای تولیدی، اعمال افزایش نرخ بهره بانکی جهت جمع آوری نقدینگی جامعه می تواند برای تولیدکنندگان کشور یک صدمه و چالش جبران ناپذیر باشد.3/3/2014 4:03:00 PM3/3/2014 4:03:00 PMIcana00http://media.icana.ir//image/2014/01/57936_orig.jpg Icana
PrintPageچاپPrintPageچاپ با عکس ToFriendارسال به دوستان Whatsapp google_plus Line twitter Telegram
سبزعلیپور در گفت وگو با خانه ملت:

افزایش بی رویه بهره بانکی، رکود اقتصادی و بیماری هلندی را تشدید می کند

سرویس اقتصادی
رئیس مرکز تجارت جهانی ایران گفت: باتوجه به تورم شدید و افسارگسیخته چند سال گذشته و رکود و عدم نقدینگی واحدهای تولیدی، اعمال افزایش نرخ بهره بانکی جهت جمع آوری نقدینگی جامعه می تواند برای تولیدکنندگان کشور یک صدمه و چالش جبران ناپذیر باشد.
سه‌شنبه 13 اسفند 1392 ساعت 08:18
افزایش بی رویه بهره بانکی، رکود اقتصادی و بیماری هلندی را تشدید می کند
افزایش بی رویه بهره بانکی، رکود اقتصادی و بیماری هلندی را تشدید می کند رئیس مرکز تجارت جهانی ایران گفت: باتوجه به تورم شدید و افسارگسیخته چند سال گذشته و رکود و عدم نقدینگی واحدهای تولیدی، اعمال افزایش نرخ بهره بانکی جهت جمع آوری نقدینگی جامعه می تواند برای تولیدکنندگان کشور یک صدمه و چالش جبران ناپذیر باشد. http://media.icana.ir//image/2014/01/57936_orig.jpg افزایش,بی,رویه,بهره,بانکی،,رکود,اقتصادی,و,بیماری,هلندی,را,تشدید,می,کند Icana

محمدرضا سبزعلیپور در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری خانه ملت با بیان اینکه تعیین نرخ سود بانکی عموماً یک چالش بزرگ برای اقتصاد ایران، به ویژه نظام بانکی بوده است،افزود: مهمترین وظیفه نظام بانکی، تجهیز منابع مالی و تخصیص و توزیع آن در بخش‌های مختلف اقتصاد و بین فعالان اقتصادی است، هرچه نظام بانکی در جذب و تجهیز منابع مالی و تخصیص آن به صورت کاراتری عمل کند میتوان شاهد رونق بیشتر امر تولید و اشتغال بود، اما در صورت عدم کارایی نظام بانکی در تجهیز و تخصیص منابع مالی، قطعاً منابع اتلاف شده و موجبات تورم و رکود اقتصادی فراهم می شود.

رئیس شورای سیاستگذاری اقتصاد مقاومتی و بخش خصوصی ادامه داد: منابع مالی نظام بانکی بطور طبیعی از محل سپرده‌های مردم تأمین می شود و یکی از مهمترین متغیرها در تصمیمات سپرده‌گذاری مردم در نظام بانکی، نرخ سود اعطائی به سپرده ‌ها است، یعنی هرچه نرخ سود سپرده‌های بانکی افزایش یابد انگیزه مردم جهت سپرده‌گذاری در نظام بانکی افزایش می‌یابد و هرچه نرخ سود سپرده‌های بانکی کاهش یابد انگیزه سپرده‌گذاری در بانکها کاهش خواهد یافت.

سبزعلیپور تاکید کرد: بنابراین نرخ سود بانکی یک متغیر کلیدی و حساس در جذب و تجهیز منابع مالی در نظام بانکی است، از سوی دیگر، تقاضا برای منابع مالی در هر فعالیت اقتصادی با توجه به انتظارات فعالان اقتصادی از سوددهی و بازدهی آن فعالیت اقتصادی و نیز نرخ سود بانکی تعیین می شود، بطوریکه تقاضا برای منابع مالی در هر بخش اقتصادی که دارای رونق، سوددهی و بازدهی بیشتری باشد، بالاتر خواهد بود.

نرخ سود بانکی باید باعث تعادل در بازار شود

رئیس شورای سیاستگذاری اقتصاد مقاومتی و بخش خصوصی افزود: لذا نرخ سود بانکی باید به نحوی تعیین شود که تعادل را در بازار پولی برقرار کند، به این معنا که از یک سو برای سپرده گذاران، انگیزه سپردن پول به نظام بانکی را حفظ کرده و از طرف دیگر تسهیلات بانکی با نرخ معقول به متقاضیان ارائه شود که باعث جیره‌بندی و ایجاد رانت و فرصتهای ویژه برای عده ای خاص نشود.

رئیس مرکز تجارت جهانی ایران اظهار داشت: در واقع نرخ تعادلی سود بانکی، نرخی است که در آن عرضه و تقاضای منابع مالی را به تعادل برساند، این در حالیست که تعیین دستوری نرخ سود بانکی، کمتر از نرخ واقعی و تعادلی آن، موجب اضافه شدن تقاضا برای منابع مالی و در نتیجه آن جیره‌بندی منابع و به تبع آن ایجاد رانت می شود و از طرف دیگر موجب افزایش احتمال به‌کارگیری منابع در پروژه‌هایی  بدون توجیه اقتصادی میشود که بازدهی لازم و مناسب را ندارند و در نتیجه باعث اتلاف منابع می شود.

وی افزود: برهمین اساس ساز وکار طبیعی عرضه و تقاضا برای تعیین نرخ سود بانکی تا حدی اهمیت دارد که اقتصاددانان و صاحب نظران، دولتها را از دستکاری قیمتها به خصوص نرخ سود بانکی بر حذر می‌دارند.

 

وی بیان داشت: با این تفاسیر این سؤال مطرح میشود که آیا نرخهای سود بانکی در شرایط فعلی اقتصاد ایران بالاست؟ برای پاسخ به این سؤال باید توجه داشت که آنچه برای تصمیمات سپرده‌گذاری و وام گرفتن توسط فعالان اقتصادی مهم است نرخ واقعی سود بانکی است.

وی تصریح کرد: نرخ سود بانکی واقعی، نرخ اسمی سود بانکی پس از کسر تورم است، در واقع زمانی که تورم بالاتر از نرخ سود بانکی است نه‌ تنها سپرده‌گذاری در بانک  سود‌ده نیست بلکه ضررده نیز است.

رئیس مرکز تجارت جهانی ایران افزود: برای مثال اگر نرخ تورم40درصد و نرخ اسمی سود بانکی۲۰ درصد باشد نرخ سود بانکی واقعی منفی20 درصد است، یعنی سپرده‌گذاری در بانک پس از یک سال یک زیان20درصدی را نیز برای سپرده گذار در‌بر دارد چرا که بدلیل تورم، قدرت خرید پول کاهش می یابد.

نرخ سود پایین باعث توزیع ثروت از سپرده گذاران به دریافت کنندگان می شود

سبزعلیپور گفت: در حال حاضر یکی از مهمترین شرایط اقتصاد ایران، عبور نرخ تورم از سطح40 درصد است. زیرا واضح است که در چنین شرایط تورمی، نرخهای سود در محدوده20 تا 25درصد نه ‌تنها بالا نیست بلکه پایین هم است چرا که پایین نگه داشتن نرخهای سود بانکی آنهم به شیوه دستوری در شرایط تورمی، نه ‌تنها مفید نیست بلکه برای اقتصاد کشور هزینه زاست.

وی اظهار داشت: بعلاوه نرخ سود پایین و غیر‌تعادلی، عملاً موجب جریان توزیع ثروت از سپرده‌گذاران به دریافت‌ کنندگان تسهیلات خواهد شد. به عبارت دیگر شبکه بانکی در اثر سیاست غلط تعیین دستوری نرخ سود، تبدیل به وسیله‌ای می شود که از سپرده‌گذاران به نفع دریافت‌کنندگان تسهیلات توزیع ثروت می‌کند. تعیین چنین نرخهای سود بانکی به شیوه دستوری و بدون تناسب با نرخ تورم، جدای از اینکه می تواند منتج به زیانهای جبران‌ناپذیری برای اقتصاد ملی شود بلکه با اصل عدالت نیز تناقض دارد.

علیپور تصریح کرد: در حال حاضر یکی از مشکلات تولیدکنندگان، کمبود و محدودیت تأمین مالی است، در واقع در شرایط فعلی، تولیدکنندگان ترجیح می دهند تا با هزینه بالاتر هم که شده منابع مالی خود را از بانکها تأمین کنند تا آنکه اساساً از تأمین مالی و نقدینگی محروم شوند. بر این اساس حتی اگر نرخ سود بانکی بالاتر از نرخ تعادل در بازار پول به رفع محدودیتها در تأمین مالی تولیدکنندگان بینجامد، باز هم به نفع عموم فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان است.

رئیس شورای سیاستگذاری اقتصاد مقاومتی و بخش خصوصی در ادامه تأکید کرد که در وهله اول باید به بررسی علت الزامی افزایش نرخ سود بانکی از دیدگاه علم اقتصادی بپردازیم وسپس با مقایسه بازار پول و سرمایه، مفید یا مضر بودن این اقدام را تشریح کنیم.

وی بیان داشت: طبق یک رابطه اقتصادی ساده ولیکن مهم، میدانیم که اگر نرخ تورم سیر صعودی داشته باشد متعاقباً باید نرخ سود بانکها هم مسیر رشد را در پیش بگیرد. اما این رابطه تنها یک نظر تئوری است و در جهان واقعی این افزایش نرخ سود می تواند اثرات مخرب بسیاری را ایجاد کند، به عبارت دیگر اگر دولت تصمیم به جمع آوری نقدینگی به منظور کاهش تورم را گرفته باشد نباید با این سیاست خود بخش تولید را نابسامان و زمین گیر کند؛ چرا که باتوجه به تورم شدید و افسارگسیخته چند سال گذشته و رکود و عدم نقدینگی واحدهای تولیدی، اعمال افزایش نرخ بهره بانکی جهت جمع آوری نقدینگی جامعه میتواند برای تولیدکنندگان کشور یک صدمه و چالش جبران ناپذیر باشد.

افزایش سود سپرده هزینه تولید را افزایش می دهد

رئیس شورای سیاستگذاری اقتصاد مقاومتی و بخش خصوصی ادامه داد: بطور کلی افزایش نرخ تسهیلات بانکها سبب افزایش بهای تمام شده تولیدات و بدنبال آن کاهش رقابت پذیری تولیدکنندگان خواهد شد  و تولیدکنندگان را مجبور می سازد تا از زحمات و ریسکهای تولید دست بردارند و سرمایه خود را در بانکها سپرده گذاری کنند و ماهانه از بهره آن استفاده کرده و یا از آن بدتر اینکه وارد فعالیت در عرصه بازار آزاد پول و سرمایه شده و نقدینگی خود را با نرخهای بالاتری در اختیار نیازمندانی که نمی توانند از بانکها وام بگیرند قرار دهند.

رئیس مرکز تجارت جهانی ایران گفت: از سوی دیگر چون اقتصاد کشور در شرایط رکود به سر می برد باید دید فشاری را که افزایش نرخ سود بر افزایش هزینه بنگاهها وارد می کند را چگونه میتوان تعدیل کرد؟ البته مزیتی که اکنون اقتصاد ما از آن برخوردار است تعداد زیاد بانکها است، زیرا زیاد بودن تعداد بانکها این مزیت را به وجود می آورد که مشتریان بتوانند میان بانکها رقابت ایجاد کنند، چون با افزایش نرخ سود، هزینه بانکها نیز بالا رفته و برای جبران این هزینه، بانکها اقدام به افزایش نرخ سود تسهیلات می کنند از همین رو با افزایش نرخ سود تسهیلات تقاضا هم برای منابع سیستم بانکی کاهش می یابد و این کاهش تقاضا خود عامل تعدیل کننده ای می شود تا نرخ سود با واقعیت‌های اقتصادی هماهنگ شود.

وی افزود: اما اتفاقاتی نیز باید در قسمت محیط کسب و کار بیفتد و آن اتفاق این است که بنگاههای اقتصادی تلاش کنند  تا هزینه مبادلاتی خود را کاهش دهند که در این صورت هزینه مربوط به تأمین منابع مالی برای بنگاهها جبران خواهد شد. درکل موضوعی که در حال حاضر دولت به دنبال آن است این که سرمایه های سرگردان را وارد بازار تولید کرده تا تولید را ارزان تمام کند؛ علاوه بر آن باید ببینیم سیاستی که ما داریم دقیقاً چیست؟ آیا میخواهیم از رکود و تورم خارج شویم یا در رکود بمانیم و تورم را هم افزایش دهیم؟

با کاهش تقاضای خرید از رکود خارج شویم

علیپور افزود: این مسائل نشان می دهد که اشتغال، تورم و رکود با هم ارتباط تنگاتنگی دارند به همین خاطر اقتصادانان اعتقاد دارند که اگر می خواهیم از رکود خارج شویم باید یک کار را انجام دهیم و آن اینکه تقاضای خرید را کاهش دهیم، بنابراین افزایش نرخ بانکی با این مسئله سازگار نیست.

 وی اظهار داشت: وقتی نرخ بهره بانکی  افزایش می یابد، قیمت محصول تولیدی گرانتر تمام شده و کالاها خود به خود به دلیل افزایش قیمت، اثر تورمی خواهند داشت و سرمایه به عنوان یک عامل تولید، خود را در قیمت تمام شده کالا نشان می دهد.

وی ادامه داد: از سوی دیگر قدرت خرید مردم نیز کاهش می یابد، بنابراین افزایش نرخ بهره بانکی یک سیاست انبساط اقتصادی نیست. زمانیکه می خواهیم تقاضا را محدود کنیم نرخ بهره بانکی را افزایش می دهیم اما در یک اقتصادی که می خواهد بدنبال ایجاد اشتغال باشد، افزایش نرخ بهره بانکی اشتغال را کمتر می کند، زیرا وقتیکه پول و سرمایه درگردش کم باشد کارفرما مجبور است بخشی از نیروها را کنار گذاشته و بقول معروف تعدیل نیرو کند؛ بنابراین کسانی که نگاهشان نگاه توسعه اقتصادی است معمولاً با افزایش بهره بانکی موافق هستند که این سیاست اصلاً راهگشا نخواهد بود.

به گفته وی برخی از کارشناسان معتقدند مکانیزم اثرگذاری «تغییرات نرخ سود بر تورم» بیش از هر چیز به وضعیت اقتصادی و «نوع تورم موجود در اقتصاد» بستگی دارد. بر این اساس گفته میشود باید بررسی شود که تورم موجود در اقتصاد تا چه میزان ناشی از «تقاضا» و تا چه میزان ناشی از «هزینه تولید» بوده است. به اعتقاد این گروه، در صورتیکه تورم از «فشار تقاضا» در اقتصاد ایجاد شده باشد رابطه تغییرات نرخ سود با نرخ تورم، رابطه‌ای «معکوس» خواهد بود و به همین دلیل برای «کاهش تورم» باید از سیاست پولی «انقباضی» مثل «افزایش نرخ سود» بهره برد اما در صورتیکه بخش اعظم «تورم» جامعه ناشی از «مشکلات ساختاری در تولید» و «هزینه‌های تولید» باشد، رابطه تغییرات نرخ سود با نرخ تورم، هم سو خواهد بود و برای کاهش تورم باید از سیاستهای «انبساطی» مثل «کاهش نرخ سود» استفاده کرد.

وی افزود: به ویژه گفته می شود در شرایطی که «هزینه تامین سرمایه» سهم بالایی را در «هزینه‌های تولید» داشته باشد، افزایش نرخ سود اثرات تورمی زیادی را همراه دارد. این در حالی است که گزارش اخیر بانک مرکزی بیانگر این بود که نسبت «هزینه تامین تسهیلات» به «هزینه‌های تولید در صنعت»، در حدود سه درصد بوده است.

وی بیان داشت: علاوه ‌بر این بر اساس بررسی های صورت گرفته بخش عمده‌ای از تورم موجود در اقتصاد ایران طی سالهای گذشته به دلیل تحریک تقاضا (خصوصاً با سیاستهای انبساط پولی) بوده است. با این حال گفته میشود که  پس از تشدید تحریمها در سال1390«کاهش عرضه» و «مشکلات تولید» نیز به عاملی برای تشدید تورم تبدیل شد.

رئیس شورای سیاستگذاری اقتصاد مقاومتی و بخش خصوصی تأکید کرد :در حال حاضر با توجه به سیاستهای انضباطی در پیش گرفته شده، پیش‌بینی می شود که در روند آینده اقتصادی ایران «کمبود عرضه» سهم عمده‌ای در تورم داشته باشد. با وجود این مسئله، کارشناسان می‌گویند مشکلات تولید در اقتصاد ایران بیش از آنکه از مسائلی مثل «تامین سرمایه» نشأت گرفته باشد به دلیل عوامل و فاکتورهای دیگری مثل «محدودیت مبادلات با کشورهای دیگر و تأمین قطعات از خارج» «مشکلات محیط کسب ‌وکار» و«بهره‌وری پایین تولید در ایران» بوده است. در حالیکه به نظر میرسد سیاستگذاران اقتصادی کشور با وجود سهم بالای مسائل دیگر، تأکید خود را بر کاهش دستوری هزینه‌های تولید از ناحیه تأمین تسهیلات (با وجود روند فزاینده تورم) قرار داده اند که بسیار خطرناک است.

رئیس مرکز تجارت جهانی ایران با اشاره به مضرات افزایش یکجانبه نرخ سود بانکی گفت: افزایش بهره بانکی شاید فوایدی داشته باشد اما قطعاً تأثیرات منفی و خطرناکی را بر سایر معقولات اقتصادی برجای خواهد گذاشت ازجمله تأثیر منفی بر بازار بورس و سرمایه، برهم خوردن تعادل بازار مسکن، ایجاد یک بازار غیر‌متشکل پولی گسترده در کنار بازار رسمی پول، تقویت فعالیتهای سوداگرانه در سایر بازارها، گسترش فساد در شبکه بانکی، انتقال قدرت خرید از تسهیلات گیرندگان به سپرده‌ گذاران که عمدتاً خریدار کالاهای مصرفی و رفاهی است.

سبزعلیپور افزود: درضمن باید این هشدار را داد که چنانچه بدون در نظر گرفتن سایر فاکتورها، یکجانبه نسبت به افزایش نرخ بهره بانکی اقدام شود قطعاً عوارض جبران ناپذیری درپی خواهد داشت و شخصاً اعتقاد دارم افزایش بی رویه بهره بانکی، رکود اقتصاد و بیماری هلندی جامعه را تشدید خواهد کرد./

پایان پیام

ارسال نظر
 
نام کامل :
ایمیل :
متن :
تعداد کاراکتر 0 از 4000

استفاده از این مطالب فقط با ذکر منبع "خانه ملت" مجاز است

Powerd By : Tasvirnet
PC