Icana.ir
PrintPageچاپPrintPageچاپ با عکس ToFriendارسال به دوستان Whatsapp google_plus Line twitter Telegram
در نشست تخصصی "ایرانیان و مجلس" عنوان شد:

تاریخ‌نگاری مجلس با کاستی‌های فراوانی روبه‌روست

سرویس فرهنگی
**در نشست تخصصی "ایرانیان و مجلس" عنوان شد: کاستی در تمام ادوار تاریخ‌نگاری ایرانیان وجود دارد. این ضعف دانشگاه‌های ماست و باید دانشجویان را به سمت تاریخ‌نگاری مجلس سوق دهیم تا این دوره تاریخی با کمبود تاریخ‌نگاری مواجه نشود.
چهارشنبه 9 تیر 1389 ساعت 08:14

نشست تخصصی کتاب ماه تاریخ و جغرافیا با عنوان «ایرانیان و مجلس» صبح امروز سه‌شنبه، هشتم تیرماه در اتاق جلسه کتاب هفته با حضور منصوره اتحادیه، استاد تاریخ دانشگاه تهران، محمدعلی کاظم‌بیگی، عضو هیأت علمی گروه تاریخ و تمدن دانشکده الهیات، سهیلا ترابی ‌فارسانی عضو هیأت علمی گروه تاریخ دانشگاه آزاد نجف‌آباد و حبیب‌الله اسماعیلی، سردبیر کتاب ماه تاریخ و جغرافیا برگزار شد.

در ابتدای نشست، "منصوره اتحادیه"، استاد تاریخ دانشگاه تهران گفت: کاستی در تمام ادوار تاریخ‌نگاری ایرانیان وجود دارد. اساتید دانشگاه‌ها باید دانشجویان را به سمت تاریخ‌نگاری مجلی سوق دهند. استادان تاریخ دانشگاه‌ها بهتر است دانشجویان را با دوره‌های تاریخی مجلس آشنا کنند، زیرا هر دوره مجلس متخصص خود را باید داشته باشد.

وی افزود: نهادهای وابسته باید با دانشجویان همکاری کنند. ما 32 دوره از مجلس شورای اسلامی را پشت سر گذاشته‌ایم و در تمام جنبه‌ها بیوگرافی جامع و کاملی از نماینده‌های مجلس نداریم. این که نمایندگان مجلس از چه قشری بوده‌اند و چه فعالیت‌هایی داشته‌اند، زیرا گردآوری این مطالب کار آسانی نیست و به پژوهشگران تاریخ نیاز دارد.

نویسنده کتاب "پیدایش و تحول احزاب سیاسی مشروطیت، دوره‌های یکم و دوم مجلس شورای اسلامی" گفت: ما بیشتر روی بخشی از دوره‌های تاریخی مجلس تمرکز کرده‌ایم و پژوهشگران ما بیشتر روی دوره‌های اول تا چهارم کار کرده‌اند و از آن فراتر نرفته‌اند. درباره دوره تاریخی مجلس در دوره ناصرالدین شاه قاجار، کتاب‌های بسیاری منتشر شده است، اما در دوره‌های بعدی تاریخی با کمبود کتاب روبرو شده‌ایم.

مولف کتاب "پیدایش نشر تاریخ و تحول احزاب سیاسی در مجلس سوم" خاطرنشان کرد: من عقیده ندارم که مشروطه شکست خورد، بلکه این نهالی که کاشته شد، با مشکلاتی مواجه شد و در بخش‌هایی از آن شکست خورد. در آن دوره، مجلس می‌خواست حکام را مهار کند و قدرت را به دست گیرد و قانون ولایتی و ایالتی را مطرح کند.

استاد تاریخ دانشگاه تهران گفت: در ذهن ما درباره مجلس و تاریخ مشروطه چه مانده است؟ مورخان در مشروطه نقش به‌سزایی داشته‌اند و بی‌طرفانه به این داستان نگاه نکردند و بیشتر مغرضانه دست به تاریخ‌نگاری زده‌اند.

وی افزود: یکی از مشکلات اصلی، قانون اساسی آن روزگار بود. همچنین وجود کمیسیون بسیار مهم بود و باعث می‌شد جلوی تندروی‌ خارجی‌ها گرفته شود و به این ترتیب توانستند مسأله مالیات را به صورت نظام مالیاتی دربیاورند، زیرا این مسأله از دوره کریم خان زند باقی مانده بود و با مشکلات بسیاری مواجه بود. ما در مجلس چهارم هتاکی‌های بی‌شماری را می‌بینیم و این نشان می‌دهد که ما در آن دوره تجربه دموکراسی نداشته‌ایم.

سپس "محمدعلی کاظم‌بیگی"، عضو هیأت علمی گروه تاریخ و تمدن دانشکده الهیات گفت: مشروطیت ایران به دلایل متعدد با هویت محسوب می‌شود و آثاری که مردم عادی در همین دوران راجع به تحولات سیاسی ایران نوشتند، بیشتر مردم کوچه و بازارند که شروع به نگارش تاریخ مشروطه کردند.

وی افزود: از زمانی که مشروطه اعلام شد تا زمانی که نخستین کار جدی در ایران در عصر مشروطه روی داد، چند دهه فاصله است. احمد کسروی جدی‌تر به مسأله مشروطیت می‌پردازد. ما باید ببینیم «تاریخ بیداری ایرانیان» را چه کسی نوشت. این کتاب را ناظم‌الاسلام کرمانی به رشته تحریر درآورد و از توده مردم به‌شمار می‌رفت. همچنین یک وقفه پیش آمد تا کتاب کسروی منتشر شود.

این استاد دانشگاه یادآور شد: چرا ما درباره دوره مشروطیت کار نمی‌کنیم؟ مطالعه تاریخ، دانش علمی است، نه این‌که ما از تاریخ به عنوان جریان‌های سیاسی استفاده کنیم. بهترین راه‌کار این است که ما به تاریخ به عنوان بحث سیاسی روز نگاه نکنیم. باید مسأله پارلمان به طور طبیعی در جامعه به‌وجود آید و بعد به صورت خودکار نوشته شود.

کاظم‌بیگی یادآور شد: بهتر است به گروه‌های جدید تاریخ توصیه شود که دانشجویان را به سمت مطالعه تاریخ مجلس و تاریخ مشروطه سوق دهند تا این مسأله، رشد بیشتری یابد و کتاب‌‌ها و منابع جدیدی در این باره نوشته شود.

وی افزود: اگر ما بپذیریم جامعه ایرانی در قرن 19 دستخوش تحول شد و اگر بپذیریم دیدگاه غربی‌ها در جامعه ایرانی نفوذ کرد و منعکس شد، زیرا اگر این تغییرات رخ نمی‌داد، جای تعجب داشت. در آن دوره جامعه متوسط شهری پدید نیامده بود و بعد این اتفاقات افتاد و جامعه ایرانی دستخوش تحول شد و می‌بایستی این تحولات رخ می‌داد. خود مسوولان نیز متوجه این تحولات بودند.

این استاد دانشگاه یادآور شد: ما می‌بینیم در دوره قاجاریه، ناصرالدین شاه وزارتخانه‌ها را تغییر داد، شورای دربار را گرفت و این پاسخی به این تحولات بود، اما کافی نبود. کسی که بخواهد ادعا کند سررشته این جنبش خارج از ایران بود باید زحمت بکشد و با کوشش بیشتر این ادعا را اثبات کند.

وی افزود: در دوره مشروطه، کتابچه «کنت» معروف است، زیرا اولین نظمیه را آوردند و برداشتی که از این کتابچه شد به صورت قانون درآمد، زیرا توده‌های مردم، درک درستی از مجلس نداشتند. نمایندگانی در مجلس اول و دوم داریم که در طول دوران فعالیتشان حتی یک جمله نیز از آن‌ها نشنیده‌ایم. این مذاکرات مجلس است که در تمام مدت نمایندگی خود یک کلمه سخن نگفته است!

کاظم‌بیگی یادآور شد: در دوره مشروطه کسی نیامد بحث پارلمانی کند. عدالتخانه بحث قانون‌گذاری و تفکیک قوا نیست، بلکه بحث پارلمانی است.

بحث اصلاحات ملی مجلس واقع‌گرایانه بود یا نه؟ و نتیجه آن برای مملکت چه شد؟ این‌ها پرسش‌هایی بود که کاظم‌بیگی مطرح کرد و در پاسخ آن‌ها گفت: در دوره مشروطه مجلس آمده با نیت خود یک سری قانون وضع کند. قانون مجلس باید در سطح مملکت به طور یکسان اثر بگذارد، اما هر گوشه ایران شرایط خاص خود را دارد. مجلس، آرمان‌خواه بود و کوشش خود را در این زمینه کرد.

"سهیلا ترابی ‌فارسانی"، عضو هیأت علمی گروه تاریخ دانشگاه آزاد نجف‌آباد سخنران بعدی نشست بود. وی تاریخ‌نگاری دوره مشروطه را تاریخ‌نگاری سنتی روایی دانست و گفت: "احمد کسرو"ی نماد تاریخ‌نگاری سنتی روایی در ایران بود و مباحثی را مطرح کرد و بعد از آن، "فریدون آدمیت" است که در حوزه فلسفه سیاسی طباطبایی مطرح می‌شود.

وی افزود: درباره تاریخ‌نگاری دوره مشروطه، موانعی برای محققان و پژوهشگران وجود دارد. دانشجویان باید از تاریخ‌نگاری دوره مشروطه استقبال کنند. همچنین رشته‌های جدیدی در این زمینه ابداع شود تا بتوانیم تاریخ پارلمان در ایران و دوره مشروطه را بیشتر مطرح کنیم.

این استاد دانشگاه یادآور شد: پارلمان، امری سیاسی است و فهم از یک امر اخلاقی فردی به امر سیاسی عمومی است. ریشه بسیاری از مشکلات در دوران مشروطه، همین تعارض بین امر اخلاق و سیاست است و بسیاری مجلس را نماد امر اخلاقی می‌گرفتند و دیگران، آن را امر سیاسی می‌دانستند.

وی افزود: قشرهای مختلفی که در جنبش مشروطه نقش داشتند، روشنفکران، تجار، علما و توده مردم بودند که فهم متفاوتی از این جنبش داشتند و در یک هدف باهم متحد شدند و آن تغییر نظام سیاسی بود که در مجلس بیشترین گروه را تشکیل می‌دادند.

پیشنهاد سردبیر
اخبار برگزیده
ارسال نظر
 
نام کامل :
ایمیل :
متن :
تعداد کاراکتر 0 از 4000

آخرین اخبار

استفاده از این مطالب فقط با ذکر منبع "خانه ملت" مجاز است

Powerd By : Tasvirnet
PC