حلول ماه ربیع الاول
1389/11/04 15:12:00
سرویس فرهنگی
از سوی کتابخانه مجلس

فهرست توصیفی شبیه‌نامه‌های دوره قاجار منتشر می‌شود

**فهرست توصیفی شبیه‌نامه‌های دوره قاجار (شبیه‌نامه‌های گنجینه خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی) پژوهش و نگارش "رضا کوچک‌زاده" به زودی از سوی کتابخانه مجلس منتشر می‌شود.

به گزارش خبرگزاری خانه ملت، مهم‌ترین مجموعه‌ای که در حوزه شبیه‌نامه پژوهی سال‌ها نادیده گرفته شده، مجموعه بزرگ کتابخانه مجلس شورای اسلامی است.

این مجموعه، شامل 444 شبیه‌نامه است که 98 مجلس از آن‌ها به شکل جُنگ و 346 شماره به شکل فرد تنظیم شده‌اند. البته یک شماره مشترک دارای جُنگ و فرد نیز در میان آن‌ها به چشم می‌خورد.

فراوانی فردها حدود 3.5 برابر جُنگ‌ها است. بنابراین نسخه شبیه‌خوانان، بیش از نسخه شبیه‌نویسان و شبیه‌گردانان در آن دیده می‌شود.

در مجموعه کتابخانه مجلس، برخی شبیه‌نامه‌ها نسخه‌های گوناگون و فراوانی دارند؛ در حالی که گاه هیچ نسخه‌ای از مجلس مشهوری همانند شهادت حُرّ دلاور در آن دیده نمی‌شود. شبیه‌نامه‌های خروج مختار و شهادت علی‌اکبر هر یک با 13 نسخه، بیش‌ترین فراوانی را در میان نسخه‌های این مجموعه دارند و پس از متن‌های مالک‌اشتر، وداع شهربانو و یوسف‌پیامبر هریک با 12 نسخه و ظُهَری با 10 نسخه قرار می‌گیرند.

گرچه بسیاری از نسخه‌های این مجموعه ناقص‌اند، چیزی از ارزش و دیرینگی آن نمی‌کاهند؛ زیرا در هریک، می‌توان دریچه‌هایی به جهان شبیه خوانی آن دوره یافت. 321 شماره از این مجموعه را متن‌های ناقص و 121 شماره را مجلس‌های کامل در برمی‌گیرد و نسبت شبیه‌نامه‌های ناقص به کامل در حدود 2.65 برابر است. 11 شماره پایانی این مجموعه، فردهای پراکنده‌ای از شبیه نامه‌های گوناگون است که در این بررسی، همه به عنوان متن‌های فرد ناقص نگریسته شده‌اند.

به شهادت نسخه‌هایی که در زمان نگارش بر آن‌ها ثبت شده- یا از نشانه‌هایی می‌توان به این تاریخ پی برد- این مجموعه، شبیه‌نامه‌هایی را در فاصله سال‌های 1247 تا 1370ق شامل می‌شود. پس، گستره زمانی آن از دوره حکومت فتح‌علی شاه قاجار (1212 تا 1250ق) تا دوره حکومت رضاشاه پهلوی (1304 تا 1320ش) را در برمی‌گیرد و البته چند متنی از آن نیز به سال‌های آغازین حکومت محمدرضا پهلوی (تا 1326ش) بازمی‌گردد.

اخبار برگزیده
ارسال نظر
 
نام کامل :
ایمیل :
متن :
تعداد کاراکتر 0 از 4000

آخرین اخبار
Powerd By : Tasvirnet