حلول ماه ربیع الاول
1390/04/25 11:49:25
سرویس اقتصادی
عزتی:

بازار داخلی بخش مهمی از منافع ملی است

کشاورزی در ایران همزاد تمدن دیرپای این دیار کهن است در دهه‌های اخیر گرچه تحولاتی همچون اصلاحات ارزی و مهاجرت جمعیت روستایی به شهرها، افزایش درآمدهای نفتی و به تبع آن رشد واردات انواع کالاها از جمله محصولات کشاورزی و ورود نامتقارن فناوری به سایر بخش‌های اقتصادی باعث شده است سهم بخش کشاورزی در اقتصاد ایران دستخوش تغییراتی شود.
بازار داخلی بخش مهمی از منافع ملی است کشاورزی در ایران همزاد تمدن دیرپای این دیار کهن است در دهه‌های اخیر گرچه تحولاتی همچون اصلاحات ارزی و مهاجرت جمعیت روستایی به شهرها، افزایش درآمدهای نفتی و به تبع آن رشد واردات انواع کالاها از جمله محصولات کشاورزی و ورود نامتقارن فناوری به سایر بخش‌های اقتصادی باعث شده است سهم بخش کشاورزی در اقتصاد ایران دستخوش تغییراتی شود. https://cdn.icana.ir/d/019/1371.jpg بازار,داخلی,بخش,مهمی,از,منافع,ملی,است Icana

اما اکثر کارشناسان همچنان براین باورند که استعداد بخش کشاورزی ایران درصورتی که به درستی مورد استفاده قرار گیرد توان تولید غذای جمعیتی به‌مراتب بیش از ساکنان فعلی کشور را داراست.

هدفمندسازی یارانه‌ها که در راستای اصلاح ساختار اقتصاد ایران و استفاده بهینه از منابع انرژی اجرا شده بخش کشاورزی را نیز تحت‌تأثیر خود قرار داده است انرژی در بخش کشاورزی نهاده بسیار مهمی است هم در تولید محصولات کشاورزی حامل‌های انرژی مورد استفاده‌اند و هم در نقل و انتقال نهاده‌ها و محصولات کشاورزی که عمدتا کالاهایی سنگین و حجیم هستند انرژی بازیگری مهم و تاثیر‌گذار است در حال حاضر که قریب به 6 ماه از آغاز تعدیل قیمت‌های انرژی در اقتصاد کشور می‌گذرد تاثیر این اقدام بر بهای تمام شده انواع محصولات تولید داخل به مرور مشخص شده و بخش‌های تولیدی به‌تدریج در حال انطباق خود با شرایط جدید هستند؛ برای بررسی تاثیر تحولات اقتصادی اخیر بر بخش کشاورزی با "علی عزتی" نماینده مردم شهرستان‌های دهلران، دره شهر و آبدانان به گفت‌وگو نشستیم. مشروح گفت‌وگوی اختصاصی خبرنگار طنین غرب  با وی را می‌خوانید:

جناب آقای عزتی اثر هدفمندی یارانه‌ها بر بخش کشاورزی تاکنون چه بوده است؟

هدفمندی یارانه‌ها به‌دنبال استفاده بهینه از منابع انرژی و کاهش اتلاف منابع انرژی در همه بخش‌های اقتصادی است بدون شک آزادسازی بخشی از قیمت حامل‌های انرژی بر تخصیص منابع در همه بخش‌ها از جمله بخش کشاورزی تاثیر داشته است لیکن در ماه‌ها و حتی سال‌های اول بخش‌هایی از اقتصاد توان رویارویی سریع با این تغییر را ندارند زیرا تغییر ساختار استفاده از انرژی در برخی فعالیت‌های تولیدی مستلزم تغییر در سرمایه‌های فیزیکی و فناوری‌های مورد استفاده در فرایند تولید است به‌عنوان مثال آبیاری بارانی یکی از فناوری‌های کارآمد در استفاده از آب و انرژی در بخش کشاورزی است اما همه کشاورزان نمی‌توانند به سرعت به سمت استفاده از این فناوری حرکت کنند اما یقینا در بلندمدت تمایل به حرکت بدین سمت و سو افزایش می‌یابد.

آیا در ماه‌های اخیر بخش‌هایی از فعالیت در بخش کشاورزی به‌دلیل فشارهای ناشی از هدفمندسازی یارانه‌ها احیانا تعطیل شده‌اند؟

اساسا تولید‌کننده بخش کشاورزی قادر نیست در یک یا چند دوره فعالیت خود را تعطیل کند مگر این‌که در بلندمدت به چنین اقدامی دست بزند زیرا فرایند تولید در بخش کشاورزی یک فرایند دوره‌ای است که شامل کاشت، داشت و برداشت است کشاورزی که زمینش آماده کاشت است معمولا انتخاب جایگزینی جز اقدام به کاشت ندارد زیرا در غیر این‌صورت زمین، آب و سایر نهاده‌های مورد استفاده او بیکار می‌شود دوره کامل تولید یک محصول کشاورزی از چند ماه(در مورد محصولات تره باری) تا چند سال و گاه چند دهه (محصولات باغی) در نوسان است بنابراین اگر هم در بخش کشاورزی تعطیلی تولید مطرح شود معمولا در پایان یک دوره خاص است و در طول دوره تعطیلی اتفاق نمی‌افتد با توجه به این‌که هدفمند‌سازی یارانه‌ها در زمستان گذشته آغاز شده و اثرات اولیه آن در بهار سال‌جاری مشخص شده بنابراین تا‌کنون فرصت زیادی برای توقف فعالیت‌های تولیدی در بخش کشاورزی پیش نیامده است ولی ممکن است در سال آینده احیانا چنین اتفاقی در برخی بخش‌ها روی دهد.

برای جلوگیری از بروز مشکل در بخش کشاورزی چه باید کرد؟

در وهله اول ما باید جایگاه کشاورزی در اقتصاد ملی را درک کنیم بخش کشاورزی از یک سو تامین‌کننده عمده غذای مردم است و غذا با سلامت، بهداشت و سطح رفاه و امید به زندگی مردم در ارتباط است و از سوی دیگر بخش کشاورزی در حال حاضر بخش زیادی از نیروی فعال جامعه را شاغل کرده و توان ایجاد اشتغال برای بخش بیشتری از جامعه را داراست بنابراین شکی نیست که باید بخش کشاورزی را به خوبی مدیریت، هدایت و حمایت کرد. برای این منظور باید بخش کشاورزی را به‌گونه‌ای مدیریت کرد که بتواند نیازهای اساسی‌تری را برآورد سازد و بخش بیشتری از غذای مردم را تامین نماید. همچنین باید بخش کشاورزی را به سمت استفاده بهینه از منابع آب، خاک، انرژی و نیروی انسانی، کاهش هزینه‌های تولید، افزایش دامنه بازار با ترویج صادرات، و حرکت به سوی ایجاد ارزش افزوده بیشتر از طریق گسترش صنایع تبدیلی و بسته‌بندی و توسعه صنایع غذایی هدایت نمود و همزمان با استفاده از همه ابزارهای قانونی تا حد ممکن از بخش کشاورزی داخلی در تامین نیازهای بازار ایران حمایت نمود تا فعالیت اقتصادی در بخش کشاورزی با قدرت ادامه یابد.

فرایند مدیریت، هدایت و حمایت از بخش کشاورزی چگونه باید باشد و اساسا آیا این فرایند به معنای دخالت بیشتر دولت در اقتصاد نیست؟

بخش کشاورزی با سایر بخش‌های تولیدی از جمله صنعت و معدن و بازرگانی و خدمات تفاوتهای اساسی دارد یکی از این تفاوت‌ها خرد بودن بنگاه‌های تولید‌کننده در بخش کشاورزی است دیگری زمانبر بودن فرایند تولید است و غیر از اینها سطح اطلاعات تولید‌کنندگان از تغییرات بازار است. به‌عنوان مثال یک بنگاه تولیدی در صنعت معمولا کارشناسانی از رشته‌های مختلف دانشگاهی دارد و با استفاده از آنان می‌تواند بررسی‌های کارشناسی و اقتصادی کافی برای تصمیم‌گیری درخصوص تولید انجام دهد در حالی‌که یک کشاورز ساده از چنین امکانی برخوردار نیست یا یک تولید‌کننده در بخش خدمات به‌صورت روزانه مواداولیه خود را می‌خرد و به همان صورت محصول خود را می‌فروشد و هر گونه تغییر در قیمت این کالاها باعث واکنش سریع او می‌شود در حالی‌که تولید‌کننده بخش کشاورزی مواداولیه مورد نیاز را حداقل چند ماه قبل از فروش محصول خود خریداری می‌کند و به همین جهت نمی‌تواند به سرعت قیمت محصول خود را با قیمت مواداولیه مورد استفاده تطبیق دهد در چنین شرایطی نهادهای تخصصی دولتی با استفاده از منابع کارشناسی خود می‌توانند روند آینده بازار یک محصول کشاورزی را پیش‌بینی نموده و به کشاورزان به‌صورت خاص یا عام مشاوره دهند اینگونه مشاوره‌ها باعث می‌شود تولید‌کنندگان خرد در بخش کشاورزی کمتر از تغییرات قیمتی که خود قادر به پیش‌بینی آنها نیستند متضرر شوند.

بنابراین منظور از مدیریت بخش کشاورزی مدیریت متمرکز دولتی نیست بلکه ارائه مشاوره و مدیریت غیرمستقیم و غیردستوری بخش کشاورزی است. در مورد هدایت بخش کشاورزی هم می‌بایست با تبلیغ و ترویج روش‌های صحیح کاشت، داشت و برداشت، آموزش استفاده بهینه از منابع آب و خاک و ارائه تسهیلات و مشوق‌های لازم برای حرکت بخش خصوصی در جهت کارآمدسازی فعالیت‌های تولیدی در بخش کشاورزی به هدایت این بخش در جهت توسعه و تداوم تولید کمک کرد.

منظور از حمایت نیز دستگیری از تولید‌کنندگان داخلی در رقابت با فراورده‌های کشاورزی خارجی است این حمایت نیز به هیچ وجه نباید صددرصدی باشد زیرا حمایت صددرصدی به‌نحوی که مانع ورود هرنوع فراورده کشاورزی خارجی باشد به نوعی تولید‌کنندگان داخلی را از رقابت محروم می‌سازد.

اخبار برگزیده
ارسال نظر
 
نام کامل :
ایمیل :
متن :
تعداد کاراکتر 0 از 4000

آخرین اخبار
Powerd By : Tasvirnet