هدر موبایل
1393/11/03 13:13:39
سرویس بین الملل
پس لرزه های درگذشت ملک عبدالله در ریاض نمایان می‌شود؛

دردسرهای زنجیره‌ای آل‌سعود

ششمین پادشاه عربستان فوت کرد و میراثی از پرونده های پیچیده و انباشته شده در داخل و خارج این کشور را برجای گذاشت، مرگ عبدالله به مرحله مهمی از تاریخ عربستان پایان می دهد.
دردسرهای زنجیره‌ای آل‌سعود ششمین پادشاه عربستان فوت کرد و میراثی از پرونده های پیچیده و انباشته شده در داخل و خارج این کشور را برجای گذاشت، مرگ عبدالله به مرحله مهمی از تاریخ عربستان پایان می دهد. https://cdn.icana.ir/d/019/93494.jpg دردسرهای,زنجیره‌ای,آل‌سعود Icana

خانه ملت، گروه بین الملل - علی ودایع:  پس از انتشار شایعات متعدد و تکذیب‌های ریاض، سرانجام بامداد امروز درگذشت ملک عبدالله تایید شد، به گزارش رویترز، تلویزیون دولتی عربستان در بیانیه‌ای اعلام کرد پادشاه سعودی جان سپرده و برادرش سلمان جانشین او شده است، ملک سلمان نیز شاهزاده مقرن را به عنوان ولیعهد عربستان سعودی معرفی کرد.

عبدالله بن عبدالعزیز پادشاه 90 ساله عربستان، چهارشنبه 31 دسامبر، در آخرین روز سال میلادی گذشته، به دلیل مشکل تنفسی به بیمارستان منتقل شد و از همان زمان شایعات درباره پادشاه سعودی آغاز شد، براساس شایعات از 2ماه پیش مقدمات انتقال قدرت آغاز شده است.

نظام سیاسی عربستان نظام مطلقه پادشاهی است. شاهزادگان بلندپایه آل سعود بلندپایه ترین سمت های وزراتی، فرمانداری همه استان‌ها و مشاغل بلندپایه نظامی را به خود اختصاص داده اند، مجلس مشورتی پیشنهادهایی درباره مسائل سیاسی و حقوقی ارائه می کند. عربستان قانون اساسی ندارد و قوانین این کشور مبتنی بر شریعت در چارچوب دیدگاه فوق محافظه کار وهابی است، شرایط دشوار داخلی و خارجی مستلزم انتقال آرام قدرت در عربستان سعودی است.

عربستان در داخل با مسئله کشمکش قدرت میان شاهزاده‌های سعودی روبرو است، علی رغم ظاهرسازی مبنی بر انتقال آرام قدرت، تاکنون اختلافات در داخل کاخ ها باقی مانده است. ناظران پیش بینی می کنند در چند سال آینده حکومت فرزندان عبدالعزیز به نفع نوادگانش پایان یابد. به همین علت پادشاهی که بین برادران جابه‌جا می‌شد، درآینده برای انتقال بین نوادگان با مشکل روبرو خواهد شد.

 

تاریخچه مبهم و تاریک آل سعود

ملک عبدالله بن عبدالعزیز در سالی(1923م) متولد شد که نخستین اتومبیل در خیابان های خاکی ریاض پایتخت این کشور به حرکت درآمد. ریاض پایتخت عربستان سعودی در آن زمان یک شهر کویری کوچک با دیوارهای خشت و گلی در مرکز یک پادشاهی فقیر اما به سرعت در حال رشد بود، او از اوایل دهه شصت قرن گذشته وارد دنیای سیاست شد و در سال 1963 به عنوان رئیس گارد ملی انتخاب و تا اواخر سال 2010 این سمت را برعهده داشت یعنی حتی پس از اینکه پادشاه عربستان سعودی شد.

عبدالله بن عبدالعزیز دوازدهمین پسر از سی و شش پسر عبدالعزیز بن عبدالرحمن آل سعود بنیانگذار عربستان سعودی به شمار می‌آید، او در سال 1975 زمانی که ملک فیصل کشته شد به عنوان معاون اول رئیس هیئت دولت انتخاب شد. در آن زمان ملک خالد به پادشاهی رسید و ملک فهد به عنوان ولیعهد معرفی شده بود. پس از مرگ خالد در سال 1982، فهد پادشاه شد. عبدالله در سال 1995 زمانی که ملک فهد سکته کرد عملا به عنوان نایب السلطنه درآمد و زمام امور را در دست گرفت. وی از سال 2005 رسما به عنوان پادشاه عربستان سعودی حاکمیت این کشور را به عهده گرفت.

درباره حکومت آل سعود بر عربستان گفتنی است که «محمد بن سعود»، شاهزاده بدوی در سال 1744 با «محمد بن عبدالوهاب»، روحانی تندرو برای تشکیل یک کشور جدید هم پیمان شد. این دو نفر تا سال 1802 کنترل سرزمین هایی را که به طور عمده عربستان سعودی را تشکیل می دهند، به دست گرفتند. اما در سال 1818 کنترل بخش زیادی از این سرزمین ها را از دست دادند و به این مناطق به دست عثمانی ها افتاد.

در پس این اتحاد نقش جاسوس بریتانیایی «توماس ادوارد لورنس» حائز اهمیت بوده است. حجاز در آن زمان تحت تسلط ترک‌های عثمانی بود. عثمانی در جنگ جهانی اول متحد آلمان بود و به همین دلیل دشمن بریتانیا محسوب می‌شد. در این دوران، پادشاهی و امارت حجاز در دست شریف حسین بود و سرهنگ «لورنس» نماینده دولت انگلیس در دربار وی بود.

عبدالعزیز بن سعود ریاض را در سال 1902 تصرف کرد و در سال 1932 خود را پادشاه عربستان اعلام کرد. در سال 1938 در این کشور ذخایر نفت کشف شد. عبدالعزیز در سال 1953 درگذشت و از آن پس نوادگان وی بر عربستان حکومت کرده اند.

 

تخاصم با ایران و حمایت از تروریسم

عربستان از سال 2003 تا 2006 صحنه حملات القاعده از جمله علیه اتباع خارجی بوده است. نکته حائز اهمیت است که القاعده در جریان جنگ افغانستان با ارتش سرخ شوروی با سرمایه آل سعودی و هدایت سیا تاسیس شده بود.

همچنین در سال‌های اخیر، شرق عربستان صحنه اعتراضات و رویارویی با پلیس که بخش عمده جمعیت آن شیعه است، بروز کرده است. زنان نیز در سال های اخیر برای احقاق خود از جمله حق رانندگی تلاش هایی کرده اند، فضا برای زنان آنچنان بسته است که این کشور تنها نقطه ای است که زنان اجازه رانندگی ندارند.

عربستان با کمک سرویس های امنیتی توانست موج بیداری اسلامی را سرکوب کند. ملک عبدالله هنگام بروز بهار عربی برای راضی و آرام نگه داشتن مردم کشورش، 36 میلیارد دلار به مزایای اجتماعی اختصاص داد.

ریاض که اصلی‌ترین حامی دیکتاتورهای عرب خاورمیانه محسوب می شد با ترویج سلفی گری که در واقع نمونه جهش یافته وهابی گری در مدارس دینی پیشاور بود ، انحراف بیداری اسلامی را آغاز کرد. عربستان در چهار سال گذشته و در خلال جنگ های داخلی سوریه با تسلیح و حمایت تروریست های تکفیری داعش موجب شکل گیری تروریسم تکفیری چند ملیتی با عنوان جعلی «دولت اسلامی» شدند.عربستان و دیگر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس ماه سپتامبر به ائتلاف ضد دولت اسلامی عراق و شام(داعش) به رهبری آمریکا ملحق شدند.

امروز می توان گفت با وجود پرونده‌های منطقه ای و بین المللی این کشور بار سنگینی بر دوش پادشاه جدید عربستان است.

یک چشم ریاض به یمن و گسترش نفوذ جنبش انصارالله و چشم دیگران آن به مرزهای عراق و خطر نفوذ تروریست های داعش به عربستان است. عربستان همچنین با احتیاط تحولات بحرین را هم زیرنظر دارد و به طور جدی برای حفظ وحدت کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس تلاش می‌کند. به ویژه که اختلافات بین عربستان و قطر نزدیک بود باعث فروپاشی شورای همکاری شود. پادشاه جدید عربستان همچنین باید به جنگ نفت در کنار آمریکا با هدف اعمال فشار بر ایران و روسیه توجه کند. این فشارها درباره مذاکرات پرونده هسته ای ایران و بحران‌های سوریه و اوکراین است.

متاسفانه آل‌سعود در 35سال گذشته جمهوری اسلامی را به عنوان تهدید نگریسته است.ریاض در سال‌های جنگ تحمیلی از رژیم صدام حسین حمایت کرد،گارد نظامی عربستان در سال 1987 ماجرای دردناک کشتار حجاج ایرانی را مرتکب شدند. اگرچه در میانه های دهه 90 روابط ایران و عربستان بهبود یافت اما تخاصم سعودی ها با ایرانی ها همچنان ادامه پیدا کرد.

تلکس های دیپلماتیک سال 2009 که پایگاه اینترنتی ویکیلیکس آنها را منتشر کرده است فاش کرد ملک عبدالله بارها از آمریکا درخواست کرده بود با حمله به ایران به تهدید ناشی از این کشور پایان دهد.عربستان در میانه های مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه‌5+1 همگام به رژیم صهیونیستی واشنگتن را از هرگونه تفاهم با تهران برحذر داشت. پیش از این نیز شایعات متعددی وجود داشت مبنی بر اینکه عربستان از مذاکرات آمریکا با ایران ظرف 3سال گذشته به شدت خشمگین است.

سید حسین نقوی حسینی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی درباره آینده روابط ایران و عربستان می گوید:«احتمالا با روی کار آمدن شاهزاده سلمان و قدرت گرفتن مقرن، روابط ریاض با تهران شاهد تغییراتی مفید خواهد بود. این که عربستان از تخاصم با ایران عقب نشینی کند می تواند سرآغاز حل و فصل برخی مسائل و معضلات خاورمیانه از جمله کنترل تروریسم تکفیری داعش در عراق و سوریه باشد.»

مشکلات پادشاه  سعودی و ولیعهد در مقابل مشکلات

امیر سلمان بن عبدالعزیز آل سعود 79 ساله که به جای عبدالله پادشاه عربستان سعودی شده است علاوه بر سمت ولیعهدی از سال 2012 وزیر دفاع این کشور هم بود. وی برادر ناتنی ملک عبدالله و بیست و پنجمین فرزند عبدالعزیز آل سعود بنیانگذار عربستان و برادر تنی ملک فهد پادشاه سابق و نایف و سلطان (دو ولیعهد سابق ملک عبدالله) است.

مادر وی حصه بنت احمد السدیری است. شاهزاده سلمان پیش از این ولیعهد سعودی و سه دوره حاکم ریاض بوده و تصدی وزارت دفاع عربستان را نیز برعهده داشته است.وی از مهمترین ارکان خاندان سلطنتی عربستان سعودی به شمار می رود و یکی از افرادی است که به آنها هفت سدیری، یعنی فرزندان ذکور ملک عبدالعزیز از همسرش حصه گفته می شود.

سلمان تحصیلات مقدماتی خود را در مدرسه امرا و شاهزادگان در ریاض سپری کرد و در 16 مارس 1954 هنگامی که به نیابت برادر تنی خود نایف بن عبدالعزیز به امیری ریاض پایتخت عربستان رسید وارد دنیای سیاست شد.

سلمان از سه ازدواج خود ده پسر دارد که هنوز زنده هستند و سرشناس‌ترین آنها شاهزاده فضانورد سلطان بن سلمان است که تنها سعودی است که در یک مأموریت فضایی شرکت کرده است. او در حال حاضر رئیس کمیسیون گردشگری و آثار باستانی عربستان است.یکی دیگر از پسران او به نام شاهزاده عبدالعزیز معاون وزیر نفت است.

وی در سن 79 سالگی دارای مشکلات جسمانی است به طوری که بر اساس گزارشها به نظر می رسد به دلیل بیماری قادر به اداره حکومت نیست.در این میان نقش مقرن که به عنوان ولیعهد انتخابات شده است،پررنگ تر خواهد شد. وی در سال 2014 توسط ملک عبدالله به عنوان جانشین ولیعهد انتخاب شده بود و این نظر پادشاه تازه درگذشته سعودی را برای حفظ قدرت در بین پسران ابن‌سعود را محرز کرد تا نوادگان سعودی همچنان در صف انتظار باقی بمانند.

بر اساس قانون اساسی سعودی مصوب سال 1992، نوادگان ابن سعود نیز می‌توانند وارث تاج و تخت باشند. در سال 2006 نیز «شورای بیعت» پایه‌گذاری شد که نقش آن کمک به پادشاه بعدی در انتخاب جانشین و هموار کردن فرآیندهای انتقال قدرت است. قانون سال 1992 و نیز تشکیل شورای بیعت، از لحاظ نظری زمینه را برای انتقال قدرت به نسل‌های بعدی شاهزادگان فراهم ساخته است. ولی در عمل، این فرآیند می‌تواند پیچیده و همراه با جنگ قدرت جدید در داخل خاندان سلطنتی همراه باشد.

راه پیش روی شاهزاده مقرن، که پیش از این خلبان هواپیمای جنگنده و فرماندار مدینه و نیز رییس پیشین سرویس اطلاعاتی عربستان بوده، دشوار و ناهموار است. بسیاری از برادران ناتنی‌اش با وی مخالفند چرا که مادر وی پیشخدمتی با اصالت یمنی بوده است. همین دلیل می تواند زمینه های جنگ قدرت برای حذف وی را آغاز کند.

به نظر برخی کارشناسان آینده عربستان بر عهده کوچک ترین ابن سعود خواهد بود و سلمان که عنوان پادشاهی را برعهده گرفته است در واقع مسئول انتقال قدرت از ملک عبدالله به شاهزاده مقرن است.

در یک نمای کلی فضای سیاسی عربستان می توان گفت که پرونده های متعدد آل سعود در خارج عربستان هزینه های سنگینی را بر ریاض تحمیل می‌کند در همین حال اختلافات داخلی شاهزاده های سعودی آنها را شکننده می کند و احتمال اضمحلال پادشاهی عربستان را پررنگ می کند. تعامل عربستان با تهران تنها کلیدی است که می تواند مشکلات آنها را با گشایش حل کند./

پایان پیام

اخبار برگزیده
ارسال نظر
 
نام کامل :
ایمیل :
متن :
تعداد کاراکتر 0 از 4000

آخرین اخبار
Powerd By : Tasvirnet