هدر اصلی
1398/02/25 15:40:07
سرویس دیگر رسانه‌ها
گزارش یک پژوهش:

خبرهای بی اعتبار، ببینده بیشتری در فضای مجازی دارد

یک پژوهش دانشگاهی نشان داده است : کانال های خبری فارسی زبان که در پیام رسان تلگرام فعالیت می‌کنند و اعتبار منبع ضعیفی دارند و اخبار جعلی و کم اعتبار منتشر می کنند، نسبت به کانال های معتبر، بیینده بیشتری به خود جذب کرده اند.
خبرهای بی اعتبار، ببینده بیشتری در فضای مجازی دارد یک پژوهش دانشگاهی نشان داده است : کانال های خبری فارسی زبان که در پیام رسان تلگرام فعالیت می‌کنند و اعتبار منبع ضعیفی دارند و اخبار جعلی و کم اعتبار منتشر می کنند، نسبت به کانال های معتبر، بیینده بیشتری به خود جذب کرده اند. https://cdn.icana.ir/d/019/118703.jpg خبرهای,بی,اعتبار،,ببینده,بیشتری,در,فضای,مجازی,دارد Icana

به گزارش خبرگزاری خانه ملت ؛ یک پژوهش دانشگاهی نشان داده است : کانال های خبری فارسی زبان که در پیام رسان تلگرام فعالیت می‌کنند و اعتبار منبع ضعیفی دارند و اخبار جعلی و کم اعتبار منتشر می کنند، نسبت به کانال های معتبر، بیینده بیشتری به خود جذب کرده اند.

این پژوهش را قادر باستانی دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی با عنوان «اعتبار منبع در رسانه های اجتماعی؛ مطالعه موردی کانال‏های خبری تلگرام»، به راهنمایی دکتر اکبر نصراللهی و مشاوره دکتر هادی خانیکی  و دکتر اسماعیل سعدی پور  انجام داده است .

تحلیل محتوای 3160 پُست خبری‌تلگرامی ، از پیشی‌گرفتن سیلبریتی‌ها از سیاستمداران در خبرسازی و حضور جدی در عرصه اطلاع رسانی و یا نقش تاثیرگذار ابرکاربران در تولید اخبار ملی و بین‏اللملیحکایت دارد.

براساس نتایج این تحقیق ، کانال خبری آمدنیوز، باوجود آنکه 44 درصد اخبارش فیک است، اما در عینحال پُربسامدترین اخبار را در میان کانال‏های فارسیزبان دارد و موضوعی هشداردهنده است که هوشیاریاولیای امور و متولیان امر را می‏طلبد تا درباره دلایلچنین فکت نگران‏کننده‏ای چاره‏اندیشی کنند.

کانال بی بی سی فارسی، بالاترین اعتبار منبع وکمترین اخبار فیک را دارد و آمدنیوز، بیشترین اخباردیده شده را ثبت کرده و هر دو رسانه، از دایرهرسانه‏های درون حاکمیتی خارج هستند وسیاستگذاری هر دو بر مبنای منافع خارج از حیطهمنافع ملی کشور ایران انجام می‏شود. 

در تحلیل محتوای اخبار، وجود مقادیر بالای اخبار فیکدر عموم رسانه‏ها، کم‏توجهی به اعتبار منبع در برخیرسانه‏ها و غلبه نگاه غیرحرفه‏ای در تنظیم اخبار به دلیلبی‏توجهی به جامعیت اخبار و تنزل عناصر چرا وچگونه در اخبار، نشانه‏های وجود مشکل ساختاری درکانال های خبری جدید است و نیاز جدی بهچاره‏اندیشی دارد. 

یافته های این پژوهش نشان داده است : اعتبار منبعدر کانال های خبری تلگرامی مورد بررسی، تحت تأثیردو نوع عوامل برون‏زا و درون‏زا هستند. عوامل برون‏زاکه در بیرون بستر رسانه، اثر می‏گذارد، شامل سهمقوله تحول در مفهوم اعتبار اطلاعات، کالایی شدنمخاطب و استیلای تبلیغات تجاری و نیز افول مسئولیتاجتماعی و حرفه‏ای‏گری می‏باشد. عوامل درون‏زا کهناشی از خود رسانه، بر اعتبار منبع تأثیر دارد، شاملسه مقوله رهیافت‏نو در تولید سبک و محتوای خبر،دگرگونی در ارزش‏های خبری و تغییرات در مفهومسنتی دروازه‏بانی خبر است.

طبق یافته‏های این پژوهش، برخی رسانه‏های نامعتبر،علیرغم آمار بالای انتشار اخبار ناصحیح، دارایدنبال‏کننده و مخاطبان زیاد و نرخ بازنشر بالاییهستند. برای انتشار یک محتوای ساختگی، نیاز بهآماده‌بودن فضای اجتماعی در جامعه، برای دریافتاین‌گونه اخبار وجود دارد. سیاست رسانه‏ای در کشور،به‌ویژه نحوه فعالیت خبری سازمان صداوسیما ومحدودیت‌های رسانه‌های بزرگ و رسمی، به نحویاست که مردم برای شنیدن اخبار ساختگی، آمادگیخوبی دارند؛ این مشکل با توسعه رسانه‌های موبایلیدو چندان شده است. متولیان امر لازم است، جوانبجامعه‏شناختی، روان‏شناختی و ارتباطی این معضل رابه‌درستی کاوش و برنامه‏ریزی کنند. هرگونه تعلل وسهل‌انگاری در این امر، آسیب‏های جدی به فرهنگعمومی، رسانه‌ها و البته عامه مردم وارد خواهد کرد.

قادر باستانی در جلسه دفاع از رساله دکتری اش گفت اثرگذاری خارج از قاعده سیلبرتی‏ها و اَبَرکاربران برفضای خبری، به طور مشخص و ملموس در تحلیلمحتوا دیده شد. تغییری که در ارزش‏های خبری بهوجود آمده و ارزش شهرت را بالاکشیده و در عنصر«که»، وجود درصد بالایی افراد معروف هنرمند وورزشکار، نشان دهنده تحولی است که در رسانه‏هایجدید به وقوع پیوسته و سمت و سوی اخبار را تغییرداده است. تحلیل‏محتوا نشان داد، بخش اعظم اخباربه سمت فشردگی پیش رفته که این امر، زوال متن واهمیت تیتر را هویدا می‏سازد.

وی افزود: با رشد رسانه‏های اجتماعی مبتنی بر موبایلو اثرگذاری آن بر افکارعمومی، و همزمان با آن،گسترش اخبار جعلی در فضای مجازی و اثراتروزافزون آن بر جوامع بشری، مطالعات اعتبار منبع ازاهمیت بیشتری برخوردار شده است. 

به گفته آقای باستانی تنوع و تعدد روزافزون اخبار واطلاعات، انسان امروزی را در تنگنای بزرگی قرارداده و آزادی بی‌حد و حصر و ذره‏ای‌شدن نظاماطلاع‏رسانی که با پیشرفت‏های فناورانه حاصل شده،به نوعی آنارشیسم و از دست رفتن جریان اصلیجامعه از دست نخبگان انجامیده است. مردم اطلاعاتو دانش سیاسی خود را از رسانه‏‏ها به دست می‏‏آورندو این اطلاعات، پس از تحلیل و پردازش مستقیم توسطمخاطب یا با کمک رهبران فکری، مبنای دیدگاه‏ها،نگرش‏ها و در نهایت رفتار سیاسی مردم می‏ شود و حالا با برآمدن رسانه‏های جدید، مسئولیت اجتماعیروزنامه نگاران و نقش آنان در شکل گیری افکارعمومی، دچار چالش جدی شده است و نخبگان درموضع انفعال قرار گرفته اند.

این پژوهشگر با بیان اینکه تغییر «عصر اطلاعات» به«عصر اعتبار»، تغییری است که انسان باید در برابراخبار دروغین، اطلاعات غلط و روش‌های مختلف نشراکاذیب، توانمند شود، تصریح کرد: شهروندی که درعصر دیجیتال به رشد و بلوغ رسیده است، نباید صرفاًدر جستجوی «صحت» اخبار باشد، بلکه باید بتواند باپیگیری منابع اخبار و اطلاعات، اعتبارشان را ارزیابیکند. همچنین بتواند اهداف پخش‌کنندگان اطلاعات راارزیابی کند و از برنامه‌ها و مقاصد افرادی که به ایناطلاعات اعتبار می‌بخشند، آگاهی کسب کند.

وی افزود:  پس هرگاه که می‌خواهیم اطلاعات واخباری را باور کنیم یا مردود بشماریم، باید از خودبپرسیم: منبع این اطلاعات چیست؟ آیا این منبع معتبراست؟ چه مراجعی به آنها اعتماد دارند؟ به چه دلیلباید به این مراجع اعتماد کنم؟ چنین سؤالاتی به ماکمک خواهند کرد تا با واقعیت در تماس باشیم وپرسیدن این سؤالات، بهتر از این است که منابع رابه‌طور مستقیم بررسی کنیم تا از صحت اطلاعاتاطمینان حاصل کنیم.

باستانی اظهار داشت: اخبار ساختگی، عمداً مخاطبرا گمراه می‏کند و فریب می‏دهد. در خبر ساختگی،غالبا تیترهای چشم‏نواز یا گزارش‏های خبری کاملاًجعلی به کار می‏گیرند تا خوانندگان مطلب را افزایشدهند، تعداد اشتراک‏گذاری آنلاین را بالا ببرند و میزانکلیک مطلب در اینترنت را بیشتر کنند. در مورد آخری،خبر را به شکل مطالب «محرک کلیک» درمی‏آورند کهفارغ از درستی خبر، سود تبلیغاتی از این فعالیتببرند. همچنین اخبار جعلی، پوشش رسانه‌های جدی راتضعیف و پوشش خبرهای مهم را برای روزنامه‌نگارانمشکل می‌کند.

دانشجوی دکتری رشته ارتباطات، در پایان دفاع از رساله خود، پیشنهاد کرد روشی که در این پژوهش برایسنجش و تعیین جایگاه کانال های خبری تلگرامی ازلحاظ اعتبار منبع معرفی شده، توسط نهادهایآکادمیک و یا مدنی از جمله انجمن روزنامه نگاران ونظایر آن به کار گرفته شود و سالیانه گزارش وضعیتاعتبار منبع در کانال های خبری فعال در فضایمجازی، ارزیابی و به اطلاع عموم برسانند. این کارهم در تولیدکنندگان محتوا انگیزه رقابتی ایجاد خواهدکرد تا نقایص کاری خود را جبران کنند و در حداستاندارد ظاهر شوند و هم برای مخاطب، راهنمایخوبی است که کانال معتبر را از کانال غیرمعتبرتشخیص دهند.

 

 

اخبار برگزیده
ارسال نظر
 
نام کامل :
ایمیل :
متن :
تعداد کاراکتر 0 از 4000

آخرین اخبار
Powerd By : Tasvirnet