ایام محرم 1398
1398/06/05 18:33:11
سرویس اجتماعی

ایران در مسیر توسعه| نگاهی به دستاوردهای انقلاب اسلامی در بخش های زیربنایی (قسمت اول)

با گذشت بیش از چهل سال از عمر جمهوری اسلامی نگاه به گذشته و مسیر طی شده و بررسی اشکالات و نواقص به همراه دستاوردهای مهم کشور می تواند در انتخاب مسیر آینده به مسئولان ودولتمردان کمک شایانی کند.
ایران در مسیر توسعه| نگاهی به دستاوردهای انقلاب اسلامی در بخش های زیربنایی (قسمت اول) با گذشت بیش از چهل سال از عمر جمهوری اسلامی نگاه به گذشته و مسیر طی شده و بررسی اشکالات و نواقص به همراه دستاوردهای مهم کشور می تواند در انتخاب مسیر آینده به مسئولان ودولتمردان کمک شایانی کند. https://cdn.icana.ir/d/019/201612104251539129.jpg ایران,در,مسیر,توسعه|,نگاهی,به,دستاوردهای,انقلاب,اسلامی,در,بخش,های,زیربنایی,(قسمت,اول) Icana

گروه گزارش خبرگزاری خانه ملت ارائه می کند: ایران؛ در زمره امن ترین کشورهای جهان (طبق رده بندی دو موسسه معروف انگلیسی بنام " اینترنشنالsos   و کنترل ریسک"؛ ایران، قطب پزشکی خاورمیانه؛ ایران، کشوری که نامی از آن در لیست ۵۰ کشور پر سرطان جهان وجود ندارد (طبق لیست منتشر شده توسط بنیاد بین المللی پژوهش در مورد سرطان)؛ ایران، دارای دومین ارتش قدرتمند سایبری جهان (به اقرار نشریه اکونومیست)؛ ایران، چهارمین کشور جهان در زمینه علم نانو؛ ایران، دارای سومین مرکز پیوند عضو برتر جهان (بیمارستان نمازی شیراز)؛ ایران، سریع ترین کشور جهان از نظر رشد نوآوری؛ ایران، سومین کشور پیشرفته جهان در زمینه دانش سلول های بنیاد؛ ایران، ششمین کشور پرتاب کننده موجود زنده به فضا؛ ایران، طراح و سازنده قدرتمند ترین سلاح تک تیرانداز جهان؛ ایران، یکی از چند کشور سازنده جت جنگنده در جهان (جت کوثر)؛ ایران، پنجمین کشور تولید کننده کاغذ از سنگ در جهان؛ ایران، تنها سازنده داروی آنژی پارس(درمان زخم های دیابتی) و ایمود (کنترل بیماری ایدز) در جهان؛ ایران،۳۷ امین صادر کننده برتر جهان دربین ۲۲۷ کشور (طبق گزارش بخش اقتصادی سازمان سیا)؛ ایران، دومین کشور سازنده دستگاه شتاب دهنده خطی پرتو درمانی در جهان؛ ایران، دوازدهمین کشور جهان در زمینه دندانپزشکی؛ ایران، یکی از چند کشور جهان که بیش از ۹۵ درصد داروهای مورد نیاز مردمش را خودش تولید میکند؛ ایران، سیزدهمین قدرت برتر جهان از نظر سیاسی نظامی و اقتصادی (طبق گزارش روزنامه ایندیپندنت انگلستان)؛ ایران، پرشتاب ترین کشور دنیا در زمینه رشد امید به زندگی (طبق جدول سازمان ملل)؛ ایران، یکی از چند کشور سازنده ناوشکن های اقیانوس پیما در جهان؛ ایران؛ پر سرعت ترین کشور جهان در زمینه رشد شاخص توسعه انسانی ( بر اساس جدول سازمان ملل)؛ ایران، پنجمین کشور جهان در زمینه فناوری برتر قرن ۲۱ یعنی لیزر؛ ایران، رتبه اول خاورمیانه و هفدهم جهان در زمینه پرورش آبزیان؛ ایران، هشتمین کشور جهان از نظر گسترش خطوط لوله کشی گاز و بهره مندی مردم از گاز؛ ایران، از پیشرفته ترین کشورهای جهان در زمینه درمان ناباروری؛ ایران،  بیستمین کشور جهان از نظر ترانزیت دریایی؛ ایران، دارنده چهارمین نیروی بزرگ دریایی جهان (بر اساس رده بندی وب سایت آمریکایی BusinessInsider))؛ ایران، دارنده بالاترین نرخ رشد پذیرش دانشجوی خارجی در جهان (طبق گزارش سازمان یونسکو)؛

این موارد گوشه ای از پیشرفت های ایران پس از انقلاب است که جهان بر آن صحه گذاشته است.

چهل سال از عمر جمهوری اسلامی ایران می گذرد؛ نگاه به مسیر طی شده در این سالیان و بررسی اشکالات و نواقص به همراه دستاوردهای اساسی کشور می 

چهل سال از عمر جمهوری اسلامی ایران می گذرد؛ نگاه به مسیر طی شده در این سالیان و بررسی اشکالات و نواقص به همراه دستاوردهای اساسی کشور می تواند در هموارسازی مسیر آینده به دولتمردان و حکمرانان کمک کند.

تواند در هموارسازی مسیر آینده به دولتمردان و حکمرانان کمک کند. همانطور که به گوشه ای از دستاوردهای ایران پس از انقلاب اشاره شد کشورمان در چهل سال گذشته به دستاوردهای بزرگی نائل شده که می توان با اتکا به آن آینده روشن تری را برای کشور رقم زد. بررسی موضوعات مهمی مانند انرژی (که خود شامل بخش های نفت، فراورده های نفتی، گاز و برق است)، صنعت و معدن، پتروشیمی، کشاورزی، آب، محیط زیست، مسکن، حمل و نقل و فناوری حاکی از پیشرفت کشور در امور زیربنایی است.

انرژی

بنا بر گزارش موسسه بین المللی انرژی در سال های پس از پیروزی انقلاب، ذخایر هیدروکربوری و گاز طبیعی ایران در نتیجه انجام فعالیت های اکتشافی افزایش قابل توجهی داشته و در سال های 1357 تا 1395 ذخایر نفت خام از 94/145 میلیارد بشکه به 156 میلیارد بشکه رسیده است. ذخایر قابل استحصال گاز طبیعی نیز طی این دوره از 75/12 تریلیون متر مکعب، به بیش از 33 تریلیون متر مکعب افزایش یافته و از منظر مجموع ذخایر هیدروکربوری، جایگاه ممتازی در بین سایر کشورهای جهان کسب کرده است.

گاز فلر

نفت

بنا به گزارش معاونت امور برق و انرژی متوسط تولید نفت خام ایران در ابتدای سال 1357، 3/4 میلیون بشکه در روز بود، با آغاز جنگ تحمیلی این رقم تا حدود زیادی کاهش یافت و باعث وقوع شوک دوم نفتی در جهان شد. در سال های 1394 و 1395 تولید نفت خام کشور روند افزایشی به خود گرفت و به طور متوسط به 86/3 میلیون بشکه در روز رسید. این میزان در سه ماه نخست سال 1397 حدود 8/3 میلیون بشکه در روز برآورد شده است. در حالیکه میزان نرخ رشد سالیانه میزان تولید نفت عربستان سعودی در سال 2017 نسبت به 1980 کشور عربستان صعودی 1./.% بوده، کشور ایران در همین بازه زمانی رشد 27/2% را تجربه کرد.

معافیت های نفتی

فراورده های نفتی

یکی از تحولات چشمگیر پس از پیروزی انقلاب اسلامی، توسعه بخش پالایشگاه های کشور بوده است به طوری که بر اساس آمارهای موجود در عملکرد این حوزه، ظرفیت اسمی این پالایشگاه ها و تولید پنج فراورده اصلی طی سالهای 95-57 به صورت 7/2 درصد رشد داشته است. لازم به ذکر است در سال 1357 تنها پنج پالایشگاه در کشور فعال بود که امروز این تعداد به 9 پالایشگاه افزایش یافته است.

گاز

بنا به گزارش مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در سال 1357 تولید گاز در کشور روزانه به 144 میلیون متر مکعب می رسید که از این میزان 41 درصد به مصرف داخلی و صادرات اختصاص داشت و 59 درصد باقی مانده سوزانده می شد. این در حالی است که میزان گاز تولیدی کشور در سال 1396، به روزانه 8/845 میلیون متر مکعب رسیده است. قبل از انقلاب فقط پنج کشور به طور بسیار محدود از شبکه گاز شهری برخوردار بودند و تعداد خانوارهای تحت پوشش گاز طبیعی 51 هزار مشترک بوده که این میزان در سال 1387 به حدود 11 میلیون مشترک رسیده و این رقم در پایان سال 1396 به 7/21 میلیون افزایش یافته است. خطوط شبکه گاز احداث شده در سال 1396 به بیش از 323 هزار کیلومتر رسیده است که این میزان در سال 1357 تنها 2900 کیلومتر بوده است.

برق

برق رسانی را می توان یکی از افتخارآمیزترین فعالیت های اقتصادی انقلاب اسلامی قلمداد کرد. در حال حاضر، 100 درصد ساکنان شهرها و روستاهای بالای 20 خانوار برق رسانی شده اند و این کار در تمام آسیا بی نظیر است. در سال 1396 قدرت نامی نیروگاه های کشور به 7024 مگاوات رسیده که این رقم افزایش بیش از یازده برابری نسبت به سال 1357 را نشان می دهد. همچنین تعداد مشترکان برق از 4/3 میلیون مشترک در سال 1357 به 8/34 میلیون مشترک در سال 1396 افزایش یافته است که رشدی 32 برابری را نشان می دهد.

صنعت
تولیدات صنعتی قبل از انقلاب عمدتا بر پایه مونتاژ و بر اساس واردات قطعات برنامه ریزی شده بود. اما امروزه وضعیت تغییر کرده و بخش عمده ای از تولیدات صنعتی کشور با تکیه بر توانمندی داخل انجام می گیرد. بر اساس آمار، میزان تولیدات صنعتی در سال 1356، روغن نباتی 308 هزار تن، کاغذ و مقوا 5/74 هزار تن، لاستیک 130 هزار تن و شیشه 5/101 هزار تن بود. این رقم در سال 1396 از مرز 1547 هزار تن روغن نباتی، 767 هزار تن کاغذ و مقوا، 223 هزار تن لاستیک خودرو، 982 هزار تن شیشه جام فراتر رفته است. بنا به گزارش بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران روند اشتغال ایجاد شده هم تقریبا متناسب با میزان سرمایه گذاری محقق شده برای این حجم از تولید تغییر کرده است به طور مثال افزایش 10 برابری تولید خودرو عملا ایران را به شانزدهمین خودروساز دنیا در سال 2017 تبدیل کرده است که هر چند از لحاظ کیفیت و ایمنی و رضایت مشتری نمره قابل قبولی نمی گیرد اما به هر حال می توان آن را از دستاوردهای صنعتی پس از انقلاب اسلامی برشمرد.

معدن

 ایران در زمینه اکتشاف، استخراج و بهره برداری از معادن و در کنار آن تبدیل مواد معدنی به محصولات خام، نیمه خام و با ارزش افزوده بالا در 40 سال گذشته توسعه قابل توجهی داشته است به طوری که از یک کشور وارد کننده محصولات معدنی و فلزات اساسی به یکی از صادرکنندگان عمده این محصولات تبدیل شده است. در انتهای سال 1396 میزان تولید فولاد خام و محصولات فولادی در کشور به 20833 و 18791 هزارتن رسیده است که علاوه بر تامین نیاز داخلی حدود 7252 هزارتن صادرات نیز به همراه داشته است. تولید مس کاتد و شمش آلومینیوم نیز به 159 و 351 هزارتن برای مس کاتد و شمش آلومینیوم رسیده است. لازم به توضیح است عدم توجه به مزیت های بخش مدن و انجام ندادن آمایش سرزمین در حوزه معدن و صنایع معدنی از عمده ترین مشکلات بخش است.

معدن

پتروشیمی

در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی توجه ویژه ای به رشد و توسعه صنعت پتروشیمی کشور به عنوان یک صنعت استراتژیک شده است و مقدار سرمایه گذاری در این صنعت نسبت به سال های قبل از انقلاب اسلامی بیش از 79 برابر شده است به طوریکه در سال 2017 بیش از 23 درصد از تولید محصولات پتروشیمی در خاورمیانه و حدود 4/2 درصد از تولید محصولات پتروشیمی در جهان به ایران تعلق دارد. با افزایش تولید محصولات پتروشیمی و تنوع آنها، امکان صادرات این محصولات و ایجاد ارزش افزوده بیش تر نسبت به صادرات نفت خام و گاز طبیعی برای کشور ایجاد شده است. به طوریکه در سال 1396 حدود 23 میلیون تن محصول پتروشیمی به ارزش 12 میلیارد دلار صادر شد که این ارقام نسبت به سال 1357 به طور متوسط سالیانه به ترتیب 10 و 5 درصد رشد داشته است. علاوه بر صادرات بخش قابل توجهی از محصولات پتروشیمی برای تامین نیاز داخل و تبدیل به محصولات تکمیلی در داخل کشور فروخته می شود. در حال حاضر 53 شرکت پتروشیمی با میزان تولید 6/53 میلیون تن در کشور فعالیت می کنند. هدف چشم انداز صنعت پتروشیمی کشور دستیابی به رتبه اول در منطقه به لحاظ ارزش است که در حال حاضر ایران بعد از کشور عربستان رتبه دوم منطقه را به خود اختصاص داده است.

 

پالایشگاه پتروشیمی


کشاورزی

از لحاظ وضعیت تولید محصولات بخش کشاورزی و زیربخش های آن، باید اذعان داشت که میزان تولید کشاورزی با رشد حدود 6 برابری، از 20 میلیون تن در سال 1356 به 119 میلیون تن در انتهای سال 1396 رسیده است. در بخش تولیدات محصولات زراعی نیز حدود 531 درصد رشد داشته و از 13 میلیون تن در سال 1356 به 82 میلیون تن در سال 1396 رسیده است. نکته قابل توجه، رشد تولیدات زیربخش شیلات و آبزیان استکه از دهه سوم پس از انقلاب اسلامی رشد چشمگیری داشته و در پایان سال 1396 به 2/1 میلیون تن رسیده است.

میزان تولید گندم به عنوان استراتژیک ترین محصول خوراکی کشور با رشد 227 درصدی از 3791 هزار تن در سال زراعی 57-56 به 12400 هزار تن در سال زراعی 96-95 افزایش پیدا کرده است.

ایجاد ترمیم و زیرساخت های تولید یکی از وظایف حاکمیتی دولت ها برای کمک به توسعه بخش کشاورزی است که به واسطه آن پایداری و میزان تولید محصولات مختلف تقویت می شود. در بین زیرساخت های تولید محصولات زراعی و باغی، تراکتور و کمباین دو عنصر بسیار مهم و تاثیرگذار هستند. آمار ارائه شده نشان می دهد که در زمینه توسعه مکانیزاسیون رشد قاب ملاحظه ای وجود داشته است به طوری که در ائایل انقلاب تعداد تراکتور 64451 دستگاه بود که در پایان سال 1396 به 555133 دستگاه رسیده است. همچنین سایر ادوات کشاورزی مثل کمباین و نشاکار برنج و خاکورز محافظتی، در سال 1356 در حد صفر بود که در پایان سال 1396 به ترتیب 7878، 7220 و 17948 دستگاه رسیده است. تعداد سردخانه ها در قبل از پیروزی انقلاب حدود 230 واحد بود که در سال 1396 این رقم به 1830 واحد افزایش پیدا کرده است. همچنین ظرفیت سردخانه های کشور از 500 هزار تن در سال 56 به 4500 هزار تن در پایان سال 1396 افزایش یافته است. بخش کشاورزی به رغم اهمیت راهبردی در تامین امنیت غذیی جامعه و به عنوان یکی از ارکان اساسی اقتصادی کشور، با چالش های عدیده ای مواجه است. با توجه به نقش حیاتی آب در تولیدات کشاورزی، امروزه کشور با بحران کمبود آب و خشکسالی مواجه است که خود ناشی از اعمال برخی سیاست های نادرست و مدیریت ناکارآمد در نحوه مصرف آب در کل بخش کشاورزی است. فارغ از این موضوع با توجه به ارتباطات پسین و پیشین بخش کشاورزی با سایر بخش های اقتصادی کشور سرمایه گذاری در بخش کشاورزی یکی از مهم ترین نیازهاست؛ اما در تامین مالی این بخش نیز مشکلات و موانع زیادی از جمله کمبود اعتبارات، نبود مراکز رشد و کارآفرینی برای جلب و هدایت سرمایه گذاری ها و نبود زیرساخت های لازم برای ورود بخش خصوصی به سرمایه گذاری در بخش کشاورزی وجود دارد. ناپایداری در بخش کشاورزی نیز چالش عمده دیگری است که در امنیت غذایی و درآمد کشاورزان تاثیرگذار است. مشکلاتی نظیر کاهش کمیت و کیفیت خاک، نبود الگوی کشت بهینه عملیاتی مدون، نبود ثبات سیاست های حمایتی دولت از بخش و برخی مشکلات در این زمینه، در ناپایداری تولیدات کشاورزی نقش زیادی دارند. از سوی دیگر کوچک بودن مقیاس واحدهای بهره برداری کشاورزی و پایین بودن سطح سواد و دانش فنی لازم بهره برداران، از دیگر عواملی هستند که در طول تاریخ روند توسعه کشاورزی رابا مشکل روبه رو کرده است و یکی از چالش های اصلی بخش کشاورزی، نیاز به ارتقای آموزش حرفه ای و مهارتی در کشاورزان است.

 

باغداری مزرعه کشاورزی


ایران در طول چهل سال گذشته به پیشرفت های مهمی دست یافته است. در قسمت اول این گزارش به پیشرفت های کشور در زمینه حوزه های انرژی شامل نفت، برق و پتروشیمی، صنعت و معدن وکشاورزی پرداخیتم در قسمت دوم گزارش به مسکن، حمل و نقل، علم و فن آوری، شرکت های دانش بنیان، فناوری اطلاعات و هوا وفضا خواهیم پرداخت. هر چند نواقص و اشکالات زیادی همچنان باقیست اما با اتکای به زیربناهای ایجاد شده می توان ضمن رفع نواقص به پیشرفت های بیشتری دست یافت. در کنار نواقص موجود شاید کم توجهی و یا بی توجهی به محیط زیست کشور بسیار برجسته و در عین حال مخرب بوده است. در زمینه توجه به محیط زیست کارنامه قابل قبولی نداشته ایم لذا در سال های پیش رو باید تلاش های مضاعفی برای جبران تخریب های گذشته به عمل آورد.

پایان پیام

اخبار برگزیده
ارسال نظر
 
نام کامل :
ایمیل :
متن :
تعداد کاراکتر 0 از 4000

آخرین اخبار
Powerd By : Tasvirnet