ولادت حضرت امام رضا (ع)
1389/02/26 12:56:00
سرویس فرهنگی
روایت نماینده قم از وحدت و همدلی

اتحاد ملی در پرتو اسلام

**علی بنایی نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی طی یادداشتی در نشریه ۱۹دی قم دیگاه خود در موضوع وحدت و همدلی را بیان کرده است که متن کامل آن در پی می‌آید.

پیش از تعریف «اتحاد ملّى» مى‌باید نگاهى به مفاهیم «اتحاد» و«ملّى» داشت. اتحاد در لغت و فرهنگ اجتماعى، عبارت است از گرایش مشترک دوکس یا دو گروهى که به رغم وجوه افتراق، از وجوه اشتراک یا اتفاق برخوردارند.

بى‌گمان زمینه چنین اتحاد یا اتفاقى را دشمن مشترک و تهدیدهاى آنان پدید مى‌آورد، زیرا او مى‌کوشد تا از رهگذر گسترش عوامل افتراق، کینه هاو ستیزه‌هاى دیرینه را احیا کند و بستر وفاق و آشتى دو دسته تأثیرگذار برروند سیاسى و فرهنگى و اقتصادى جامعه یا منطقه را ناهموار سازد. واژهء ملى، نمودار ملیت و هویت مشترک کسانى است که در یک نقطه جغرافیایى خاص گرد هم آمده‌اند تا زیستى مسالمت‌آمیز داشته باشند.

درحقیقت مى‌توان گفت که سرنوشت و دغدغه‌ها و نیازهاى مشترک مادى ومعنوى یا به تعبیر دیگر، انگیزه‌ها و هدف‌هاى واحدى میان آنان پیوندبرقرار ساخته است. هر شهروند یا گروهى از شهروندان، ویژگى‌‌هاى مشترک ملى دارند، هرچند که ممکن است در جهان‌بینى یا عقیده‌ها و سلیقه‌ها وآداب و رسوم فردى و جمعى و زبان و گویش‌هاى خود متفاوت و متمایز ازهم باشند.

از آنچه گذشت به دست مى‌آید که «اتحاد ملّى»  بیان یک ضرورت جمعى در عرصه حیات کسانى است که با تهاجم‌هاى واقعى یا احتمالى دشمن رودر رو هستند.
چنان که از مفهوم ضرورت جمعى پیداست، چنین اتحادى که در بسترملیت مشترک شکل مى‌گیرد، هرگز مفهوم یکى شدنِ قومیت‌ها در فرهنگ و آداب و آیین مذهبى را به همراه ندارد.

آنچه در ارتباط با مقوله اتحادملى مطرح است، همان پیوستگى موضع گیرى‌هاى اجتماعى و سیاسى و فرهنگى یک ملت، در سمت آرمان‌ها و مقصدهاى مطلوب و همگانى است. بنابراین اقوام ایرانى در عین حال که استقلال درونى خود را حفظمى کنند، مى‌باید در مواضع مشترک ملى با سرنوشت جامعه یا کشور، هماهنگى خود را پاس دارند.


از این منظر، اتحاد ملى به معناى نفى تنوع و تکثّر در یک محیط جغرافیایى نبوده و ایرانیان در طریق همبستگى اجتماعى، وجوه طبیعى افتراق‌شان را خواهند داشت. به عبارتى دیگر، هر ایرانى از هر قوم و قبیله و کیش و فرقه و زبان و فرهنگ، در عین حال که بایسته‌هاى حیات وسرنوشت جمعى را پذیرفته است، تمایزهاى طبیعى خود را دارد.

افزون بر این مى‌باید بدین باور معقول و غیر قابل انکار دست یافت که اتحاد ملى در بستر گرایش‌هاى فکرى و سیاسى جامعه ـ که تضمین کننده رشد و تکامل آراى نخبگان و مردم است ـ به معناى یکى بودنِ آن همه نیست.


به سخنى دیگر، مقصود از اتحاد ملى، یک دست سازىِ اندیشه‌ها یا اقدام‌هاى جمعى نخواهد بود. چنین ایده نادرستى در عینیت جامعه بشرى، به ویژه در عصر حاضر که چتر جهانى شدن، دنیاى بشر را فرا گرفته است، عملى و ممکن نیست. بنابراین دعوت‌گران به اتحاد ملى، در پى افکندن طرح همدلى در میان نخبگان و گرویدگان به محورهاى بنیادى و مشترک جامعه‌اى هستند که تحقق محتواى متعالىِ اسلامیت را در قالب سیاسى جمهوریت مى‌طلبند.


با این نگاه واقع‌بینانه هر شهروند ایرانى مى‌تواند در فراخوان بزرگ و تعیین کننده اتحاد ملى و انسجام اسلامى، از سوى مقام معظم رهبرى حضور و مشارکتى تأثیرگذار داشته باشد.

گوناگونىِ فرهنگ‌ها و کیش‌ها وحتى گرایش‌هاى سیاسى و جناحى، سبب بازدارندگى فردى یا جمعیتى درعرصه وفاق اجتماعى نخواهد بود، زیرا هدف از طرح چنین شعارى، همبستگى ایرانیان است در برابر توطئه‌هاى کوتاه‌مدت یا درازمدت استکبار جهانى. بدین سان تنگ‌نظرانى که سعى در تحمیل دیدگاه‌هاى فکرى و سیاسى خود دارند و یک پارچگى ملت و شهروندان ایرانى را در حذف دیگران ازعرصه فعالیت و مشارکت تعریف مى‌کنند، به مفهوم اتحاد ملى پى نبرده‌اند.

ناگفته نماند که این گونه طرز تفکّر، در ارتباط با وحدت اسلامى نیزوجود دارد. برخى به دلیل جمود فکرى یا سنگ‌اندازى در صراط همگرایى ِمسلمانان، در برابر منادیان وحدت در اقالیم قبله به تعبیرها و تعریف‌هاى وارونه از اتحاد اهل توحید پرداخته و دعوت خیرخواهانه آنان را در یکى شدنِ مسلمانان در باور داشت‌هاى مذهبى و تاریخى به بند و تنگنا مى‌کشانند.

محصول این حرکت انحرافى چیزى به جز عملى نشدنِ انسجام اسلامى در جهان اسلام نخواهد بود، زیرا دعوت به مقوله‌اى غیرممکن، طبعا بذرپاشیدنى عبث است. همان‌گونه که اتحاد ملى در منظر رهبرى انقلاب و نظام، تعریفى سازگاربا واقعیت‌هاى اجتماعى و تاریخىِ یک ملت بزرگ و بیدار و کوشا در جهت احقاق حقوق انسانى به همراه دارد، بى‌تردید تعریف انسجام اسلامى نیز نمى‌تواند ناهمگونى با بستر نظرى و عملىِ وحدت مسلمانان داشته باشد.

از این رو، انسجام یا همخوانى در جهان اسلام عبارت است از گراییدن پیروان فرق و مذاهب اسلامى به محورهاى مشترک عقیدتى و عاطفى یک امّت که قرآن کریم آن را در میان امّت هاى توحیدى، امّت خیر و عدل ورحمت شناسانده است.

چنان که تاریخ اسلام به دست مى‌دهد، هرگاه مسلمانان از هم‌صدایى در همه عرصه‌هاى علمى و عملى دریغ نورزیدند و دچار سستى و کاستى‌هاى اخلاقى نگشتند، تحقق وعده‍‌هاى الهى درباره آنان اجتناب ناپذیر بود. امروز که فریادگرى دیگر در جهان اسلام، اهل قبله را به توحید کلمه ابراهیمى فراخوانده و از نخبگان و مسلمانان یک پارچگى و انسجام درمواضع دینى ـ سیاسى را مطالبه مى‌کند، در حقیقت رویش فرصتى دیگربراى احیاى هویت اسلامى را بشارت مى‌دهد.

اخبار برگزیده
ارسال نظر
 
نام کامل :
ایمیل :
متن :
تعداد کاراکتر 0 از 4000

آخرین اخبار
Powerd By : Tasvirnet