هدر اصلی
1389/03/01 19:26:00
سرویس فرهنگی

3200 سند از دوره قاجار و پهلوی به مخزن کتابخانه مجلس راه یافت

**رییس مرکز اسناد کتابخانه مجلس از خرید مجموعه‌ای ۳۲۰۰ نسخه‌ای از اسناد اواخر دوره قاجار(مشروطه) و اوایل دوره پهلوی خبر داد، که بسیاری از ابهامات و رویدادهای نهفته این دوران را در جورچین تاریخ تکمیل می‌کند.

به گزارش خانه ملت علی ططری، پژوهشگر و محقق حوزه تاریخ معاصر و دبیر شورای ارزیابی اسناد کتابخانه مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، با بیان این مطلب اظهار داشت: این اسناد بزرگترین مجموعه‌ای به شمار می‌روند که این بخش در سال 89 موفق به خرید آن شده است. این اسناد که از مجموعه‌داری در اصفهان خریداری شده‌اند، در بردارنده سندهایی سیاسی ـ اجتماعی مهمی‌اند که از آن میان می‌توان به اسناد داخلی بنگاه‌های تجاری معروفی نظیر بنگاه اسلامیه، بنگاه مسعودیه، بنگاه جمشیدیان، بنگاه کازرونی و میربد اشاره داشت.

وی از سندهای سیاسی این مجموعه به اسناد ضرغام السلطنه، اسناد برخی روحانیون دوران مشروطه اصفهان و حتی برخی فتاوی علمای عظام در تاریخ مشروطه یاد کرد که اهمیت فراوانی برای کتابخانه مجلس دارند و عنوان کرد: پس از خرید این مجموعه به سرعت بحث فهرست‌نویسی و شناسایی اسناد آن در حال پیگیری است. پیش‌بینی می‌شود، ظرف چند ماه آینده اطلاعات این مجموعه در پایگاه‌ اطلاع‌رسانی کتابخانه مجلس و در دسترس عمومی قرار گیرد.

 مدرس تاریخ معاصر، هدف اصلی این مرکز را اطلاع‌رسانی هرچه سریعتر این اسناد خواند و یادآور شد: این مجموعه اسناد با توجه به تنوع مطالبی که دارند، یعنی حوزه‌های اقتصادی، سیاسی و تجاری(گمرکات)، در تمام موارد با تاریخ اجتماعی مردم در ارتباط اند و اطلاعات فراوانی را می‌توان از آن میان استخراج کرد. براساس این اسناد، میزان در‌آمد و معیشت مردم یک دوره تاریخی مبادلات تجاری این دوران، تعاملات سیاسی تجّار با حکومت یا مجلس، مراودات تجار با یکدیگر، از جمله مطالبی‌اند که در این مجموعه به چشم می‌خورند. این اسناد چشم‌اندازی کلی از تجارت آن دوران را ترسیم می‌کنند.

 ططری مشخص‌کردن مظنه و بهای هر یک از کالاهایی که در آن دوره تاریخی به خارج از ایران ارسال می‌شدند را از دیگر اطلاعات این مجموعه خواند و توصیف کرد: علاوه بر این، با مطالعه این اسناد ترمینال‌ها و ترانزیت‌های کالا برای ما مشخص می‌شود، نقاط مبداء و مقصدی که از طریق آنها کالاهایی به ایران خارج یا به کشور ما وارد می‌شدند، از اطلاعات جانبی این سندها به شمار می‌آیند.

 وی ادامه داد: اسناد سیاسی و اسناد مرتبط با روحانیت نیز در این مجموعه جای دارند. به عنوان نمونه سندی در این مجموعه وجود دارد که با یک واسطه، فتوایی از آیت‌الله میرزای شیرازی، صاحب فتوای تنباکو،‌ را تبیین می‌کند. همچنین اسنادی درباره مسایل گوناگون روز، ربا و احکامی که مراجع در امور اقتصادی آنها را صادر می‌کردند، نیز در این اسناد به چشم می‌خورد.

 دبیر شورای ارزیابی اسناد کتابخانه مجلس ادامه داد: تعدادی از این اسناد مسایل روز جامعه و نظر علما را درباره برخی از مسایل که ممکن است، اکنون اسنادی از آن در دسترس نباشد، در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد. مطالعه این اسناد در تالیفات آتی به ویژه برای افرادی که در تاریخ روحانیت و تاریخ معاصر در حال تحقیق‌اند، حقایق فراوانی برای گفتن دربردارد.

 وی از آن جهت که در تاریخ معاصر ایران سه طبقه مؤثر روحانیون، تجار و روشنفکران وجود داشتند و این مجموعه نیز اسنادی از آنها را ارایه می‌کند، بر اهمیت این اسناد تاکید ورزید و گفت: همچنین اسناد دیگری از ملاباشی، منجم‌باشی، ضرغام السلطنه، اسناد مرتبط با خاندان ظل السلطان وجود دارد که درباره مسایل سیاسی بحث کرده‌اند.

 ططری با اشاره به تفکیک و دسته‌بندی که در ارایه اسناد این مجموعه از سندها صورت گرفته است، گفت: این اسناد بیش از 12 مجموعه مجزا هستند که به تفکیک موضوع، دسته‌بندی شده‌اند و در هر موضوع مانند اسناد بنگاه جمشیدیان، حدود 80 تا 90 سند وجود دارد. فردی که این مجموعه را عرضه کرده، از آرشیو دارانی به شمار می‌رود که بیش از 40 سال در گردآوری این مجموعه همت گمارده است.

 گفتنی است، سیاست‌گذاری اصلی این اسناد را شورای ارزیابی کتابخانه مجلس بر عهده دارد و علاوه بر تعیین رویکردهای آیین‌نامه‌ای در این حوزه، کار بر روی این مجموعه را تا حدی مشخص و تبیین می‌کند.

 این مجموعه که اکنون کار فهرست‌نویسی آن آغاز شده است، پس از اتمام این مرحله برای چاپ و نشر آماده خواهد شد.

اخبار برگزیده
ارسال نظر
 
نام کامل :
ایمیل :
متن :
تعداد کاراکتر 0 از 4000

آخرین اخبار
Powerd By : Tasvirnet