به گزارش خانه ملت؛ فرهاد شهرکی نایب رئیس اول کمیسیون انرژی مجلس در یادداشتی به احداث شاهراه برق جنوب -شمال به منظور ارتقای ظرفیت انتقال توان اشاره کرد.

متن این یادداشت به شرح زیر است:

شبکه برق ایران به نقطه‌ای رسیده است که ادامه مسیر با ابزارهای دیروز، هزینه‌های فردا را چندبرابر می‌کند. مسئله امروز صنعت برق، کمبود نیروگاه نیست؛ گلوگاه اصلی، انتقال توان است. تمرکز تولید در جنوب و تمرکز بار در شمال، در کنار رشد پایدار تقاضا، توسعه تجدیدپذیرها و محدودیت‌های محیط‌زیستی شمال کشور، شبکه را به آستانه محدودیت‌های ساختاری رسانده است.

در چنین شرایطی، خط انتقال فوق‌ولتاژ ۷۶۵ کیلوولت جنوب–شمال نه یک انتخاب تجملی، بلکه ضرورتی راهبردی برای امنیت انرژی و پایداری ملی است.

بحران پنهان شبکه: انتقال، نه تولید:

سال‌هاست سرمایه‌گذاری‌های قابل‌توجهی در تولید برق انجام شده، اما شبکه انتقال متناسب با آن توسعه نیافته است. خطوط ۴۰۰ و ۵۰۰ کیلوولت در کریدورهای اصلی کشور به اشباع عملیاتی نزدیک شده‌اند. نتیجه روشن است: حتی اگر نیروگاه جدید هم ساخته شود، برق آن لزوماً به مقصد مصرف نمی‌رسد. این همان «خاموشی ساختاری» است؛ خاموشی‌ای که ریشه در کمبود انتقال دارد، نه تولید.

چرا ۷۶۵ کیلوولت؟

از منظر مهندسی سیستم‌های قدرت، برای انتقال انبوه برق در فواصل طولانی، گزینه‌ای بهینه‌تر از ۷۶۵ کیلوولت وجود ندارد:

            •           ظرفیت انتقال هر کریدور ۷۶۵ کیلوولت حدود ۲.۵ برابر خطوط ۴۰۰ کیلوولت است؛

            •           تلفات اهمی شبکه تا ۴۰ درصد کاهش می‌یابد؛

            •           پایداری استاتیکی و دینامیکی شبکه به‌طور معنادار افزایش پیدا می‌کند؛

            •           با تعداد خطوط کمتر، حریم سرزمینی و تعارضات اجتماعی کاهش می‌یابد.

به‌بیان ساده، ۷۶۵ کیلوولت زبان آینده شبکه برق ایران است.

امنیت انرژی؛ فراتر از برق:

این خط، صرفاً یک پروژه فنی نیست؛ دارایی زیرساختی حیاتی است. ایجاد یک ستون فقرات انتقال ملی:

            •           ریسک فروپاشی آبشاری شبکه در پیک مصرف را کاهش می‌دهد؛

            •           قدرت مانور دیسپاچینگ ملی را در شرایط بحران افزایش می‌دهد؛

            •           وابستگی مناطق پرمصرف به تولید محلی پرهزینه و آلاینده را کم می‌کند.

امنیت انرژی بدون شبکه انتقال تاب‌آور، مفهومی ناقص است.

پیوند ناگسستنی با تجدیدپذیر و صنعت:

جنوب کشور مزیت بی‌بدیل خورشیدی و بادی دارد، اما بدون فوق‌انتقال، این مزیت بالفعل نمی‌شود. در نبود خط ۷۶۵ کیلوولت:

            •           پروژه‌های تجدیدپذیر «بلاک شبکه‌ای» می‌شوند؛

            •           نرخ بازگشت سرمایه کاهش می‌یابد؛

            •           صنایع برق‌محور از توسعه بازمی‌مانند.

به‌بیان روشن‌تر، گذار انرژی بدون ۷۶۵ کیلوولت، صرفاً یک شعار باقی می‌ماند.

اقتصاد ملی؛ هزینه امروز، صرفه فردا:

بله، سرمایه‌گذاری اولیه این پروژه بالاست. اما در افق ۲۰ تا ۳۰ ساله:

            •           هزینه انتقال هر مگاوات کاهش می‌یابد؛

            •           صرفه‌جویی سوخت معادل میلیاردها مترمکعب گاز محقق می‌شود؛

            •           خسارات خاموشی‌های صنعتی و خانگی به‌طور چشمگیر کاهش می‌یابد؛

            •           بهره‌وری کل سرمایه‌گذاری‌های نیروگاهی افزایش پیدا می‌کند.

محاسبه ملی نشان می‌دهد NPV این پروژه مثبت و بازده اجتماعی آن بالاست؛ یعنی سود آن به کل جامعه بازمی‌گردد.

تعلل، انتقال بحران به آینده:

تجربه جهانی می‌گوید شبکه‌هایی که توسعه انتقال را به تعویق انداختند، بعدها با هزینه‌های چندبرابری و تصمیم‌های اضطراری مواجه شدند. امروز، فرصت تصمیم‌گیری آگاهانه و پیش‌دستانه وجود دارد. فردا، ممکن است تنها گزینه، مدیریت بحران باشد.

جمع‌بندی

۷۶۵ کیلوولت جنوب–شمال یک پروژه فنی صرف نیست؛ این خط، تصمیمی راهبردی در حکمرانی انرژی کشور است.

تصمیم امروز سیاست‌گذاران، تعیین می‌کند که فردای برق ایران پایدار، امن و توسعه‌محور باشد یا پرهزینه، ناپایدار و بحران‌زده، شبکه برق، ستون فقرات اقتصاد مدرن است؛ و ۷۶۵ کیلوولت، ستون فقرات شبکه آینده ایران. /

پایان پیام