به گزارش خانه ملت؛ نشست راهبردی «عقل و سکون در حکمرانی» با هدف نکوداشت مقام شهید دکتر علی لاریجانی و زمینهسازی در تولید نظریه حکمرانی حکیمانه بر اساس آرای فیلسوفان اسلامی معاصر از طرف مرکز تحقیقات اسلامی مجلس و با همکاری پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و انجمن مطالعات سیاسی حوزه برگزار شد.
حجتالاسلام والمسلمین نجف لکزایی، رئیس شورای علمی گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، در این نشست چالشهای نظام حکمرانی را بر اساس کتاب «عقل و سکون در حکمرانی» شهید علی لاریجانی مورد اشاره قرار داد و گفت: نداشتن نظریات مبنا در موضوعاتی مانند عدالت، دولت اسلامی و توسعه ملی از چالشهای حکمرانی مدنظر ایشان بود.
وی ادامه داد: شهید لاریجانی برای رفع اختلال در چرخه حکمرانی، به تولید نظریه حکمرانی با محوریت عقل و عدل معتقد بودند.
لکزایی خاطرنشان کرد: در ارتباط با موضوع حکمرانی و اختلالهای آن، افرادی از منظرهای مختلف حقوقی، سیاسی، مدیریتی، جامعهشناسی عام و خاص، اقتصاد و... وارد شده و هر کدام از زاویه خاصی به این موضوع پرداختند، اما شهید لاریجانی دیدگاه متفاوتی داشت و معتقد بود تا زمانی که بحث حکمت و مبنای فلسفی در حکمرانی مشخص نباشد، کار به نتیجه نخواهد رسید.
وی در ادامه یادآور شد: ایشان بر این باور بودند که اگر حلقههای علمی تشکیل میشود باید با یک بنیاد حکمی باشد تا حکمت ما امتداد سیاسی پیدا کند.
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با بیان اینکه حکما و فلاسفه راهبردهایی تحت عنوان جامعه آرمانی برای جامعه خود ارائه میدهند، گفت: شهید لاریجانی معتقد بود باید به آثار و اندیشههای حکمای خود مانند ابنسینا و علامه طباطبایی و ... بازگردیم. در حقیقت آثار علمی آن شهید بزرگوار نشانگر آن است که ایشان به دنبال طرح یک جامعه آرمانی با کمک حکمت اسلامی بود و مقدمات آن را نیز تا حدودی فراهم کرده بودند.
لکزایی یادآور شد: ما به عنوان گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس باید نظریات حکمرانی اسلامی، دولت اسلامی، عدالت اجتماعی و ... را در دستور کار قرار دهیم تا قوانین و طرحهای کلان ما پیوست عدالت داشته باشند و چرخه حکمرانی را در لایهها و ساحتهای مختلف بر مبنای عقل و عدل دنبال کنیم.
محمدتقی دشتی، معاون پژوهش مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، در مقدمه بحث گفت: تحولات حکمرانی از تحولات فلسفی آغاز و قوام مییابد؛ همچنانکه تحولات مدرنیته با فلسفه دکارت آغاز شد و با کانت به اوج رسید و در بعد سیاسی با فلسفه سیاسی هابز، لاک و روسو به تکامل رسید. جریانهای عمده فلاسفه مدرنیته در نهایت به رخدادی به نام انقلاب فرانسه منجر شد که خروجی آن قانون اساسی فرانسه است و نکته مهم، توجه به مبانی نظری و فلسفه در حکمرانی غربیهاست.
وی با اشاره به اینکه در چرخه حکمرانی باید در چند عرصه هنجاری، ساختاری، روشی، نیروی انسانی، اصول حکمرانی و نظام دانایی تحول رخ دهد، گفت: شهید لاریجانی بر تحول هنجاری و نظری تأکید داشتند.
وی منظومه فکری شهید لاریجانی در حل مسئله حکمرانی را شامل عقل و عقلانیت، عدالت اجتماعی، فقه پویا، اخلاقگرایی، قانونگرایی، فرهنگگرایی، توسعه متوازن و متعهد به اصول و مبانی، نهادسازی، نخبهگرایی و رجوع به حکما و فضلا دانست و گفت: راهکار ریشهای آن شهید بزرگوار داشتن مبانی فلسفی منسجم اسلامی از طریق ارجاع به حکمت اسلامی و متفکران مسلمان همچون امام راحل، شهید مطهری و علامه طباطبایی بود.
دشتی در ادامه گفت: نباید اجازه دهیم فلسفه صدرایی در جامعه ما نحیف شود و در حوزهها چراغ آن خاموش گردد و از سوی دیگر باید برای ارائه نظریات مختلف در جهت نظامسازی تلاش کنیم.
معاون پژوهش مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، همچنین به کتاب «عقل و سکون» دکتر لاریجانی اشاره کرده و از همین منظر به وضعیت حکمرانی پرداخت و گفت: مراد از اختلال در حکمرانی، فاصله وضعیت موجود از وضعیت مطلوب است و هنر حکمرانی در حقیقت اعمال قدرت همهجانبه برای تحقق اهداف و ارزشها و حل مسائل حکمرانی است.
حجتالاسلام والمسلمین سید کاظم سیدباقری نیز به مقوله عدالت، عقلانیت و گفتوگو و روندهای تعاملی و تضاربی در اندیشه شهید لاریجانی پرداخت و گفت: ایشان عدالت را زیربنا و لازمه پیشرفت و اعطای حقوق بنیادین انسان میدانست و بر این باور بود که نظریه عدالت در اسلام نظامساز است و با همین تلقی، دیدگاههای سوسیالیستی و لیبرالیستی نقد و کنار گذاشته میشود.
وی با بیان اینکه شرط تحقق عدالت، حکمرانی مشارکتی مبتنی بر اقناع است، گفت: همکاری، همیاری و تعامل میان عدالت، عقلانیت و گفتوگوی متعاملانه در جامعه از بنیادهای حکمرانی هستند که امروزه بیش از هر چیز به این حکمرانی مشارکتآمیز عادلانه و آگاهانه نیاز داریم.
مرتضی یوسفیراد، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی نیز طی سخنانی به حکمرانی حکیمانه، قانونمحور و مردمسالار ابنسینا پرداخت و به این پرسش پاسخ داد که چرا شهید لاریجانی به آرای سیاسی حکومت ابنسینا روی آورده است و به تبیین دیدگاه شهید لاریجانی درباره آرای ابنسینا پرداخت.
حجتالاسلام والمسلمین احمدرضا یزدانیمقدم و دکتر شریف لکزایی، دو عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی نیز طی سخنانی به ترتیب به حکمرانی مطلوب از نگاه علامه طباطبایی و شهید مطهری پرداختند.
یزدانیمقدم با بررسی کتاب «عقل و سکون در حکمرانی» دکتر لاریجانی و طرح برخی آرای علامه طباطبایی، به نکاتی در این زمینه اشاره کرد.
شریف لکزایی نیز طی سخنانی گفت: دکتر لاریجانی به دنبال آن بود که در عرصه حکمرانی با توجه به آرای فلاسفه اسلامی از جمله شهید مطهری، پاسخها و راهکارهایی ارائه دهد و برای کشف اندیشه فیلسوفان اسلامی در حوزه حکمرانی تلاش میکرد.نگاه ایشان به حکمرانی معطوف به عواملی متأثر از اندیشه شهید مطهری مانند بازگشت به اسلام واقعی، عدالت اجتماعی، تأمین امنیت، اصلاح روابط اجتماعی، قانونگذاری در جهت حقوق مردم و ... بود.
علیاکبری معلم، مدیر گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس که دبیری علمی این نشست را برعهده داشت نیز گفت: یکی از چالشهای ما ضعف در نظریه حکمرانی است و باید این ضعف بنیادی برطرف شود.
وی در ادامه تصریح کرد: در نشست «عقل و سکون در حکمرانی»، محققان برجسته حوزه فلسفه سیاسی، حکمرانی، عدالت و الگوی حل مسئله با محوریت کتاب «عقل و سکون در حکمرانی» شهید لاریجانی به مباحث مربوط به موضوع حکمرانی پرداختند. شهید لاریجانی در کتاب خود از سه حکیم اسلامی (ابنسینا، علامه طباطبایی و شهید مطهری) بحث کرده است و بنا داشت آرای دیگر فیلسوفان اسلامی معاصر مانند امام خمینی(ره)، رهبر شهید و شهید سیدمحمدباقر صدر را برای تکمیل نظریه حکمرانی مورد بحث قرار دهد.
معلم در پایان خاطرنشان کرد: گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در تلاش است تا با استمرار مباحث علمی، الگوی حکمرانی مطلوب از دیدگاه حکمای اسلامی معاصر را تدوین و ارائه کند./
پایان پیام
نظر شما