به گزارش خبرنگار خانه ملت، نمایندگان در نشست علنی امشب دوشنبه، ۲۲ تیرماه مجلس شورای اسلامی با ۲۱۱ رأی موافق، ۳۵ رای مخالف و ۲ رای ممتنع از مجموع ۲۵۹ نماینده حاضر در جلسه، با کلیات طرح اصلاح ماده یک قانون آئین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی مبنی بر ایجاد سازوکارهایی برای برگزاری صحن علنی مجلس شورای اسلامی در مواقع اضطرار و شرایط خاص کشور موافقت کردند.

در جریان بررسی این طرح، ابتدا محسن زنگنه، سخنگوی کمیسیون آئین‌نامه داخلی مجلس، گزارش این کمیسیون درخصوص طرح اصلاح ماده یک قانون آئین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی را به شرح زیر قرائت کرد:

«طرح اصلاح ماده یک قانون آئین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی به شماره ثبت ۳۳۹ که برای رسیدگی به این کمیسیون به عنوان اصلی ارجاع شده بود، با حضور برخی از طراحان، کارشناسان مرکز پژوهش‌ها و معاونت قوانین مجلس در جلسات کمیسیون مورد بحث و بررسی قرار گرفت و در جلسه مورخ سه‌شنبه ۳/۱۰/۱۴۰۴ با اصلاحاتی در عنوان و متن به تصویب رسید؛ اینک گزارش آن در اجرای ماده ۱۴۳ قانون آیین نامه داخلی به مجلس شورای اسلامی تقدیم می‌شود».

زنگنه در ادامه به ذکر نکاتی به برخی ابهامات وارد شده به این طرح اصلاحی پاسخ داد و گفت: بر اساس مواد مختلف آئین‌نامه داخلی مجلس، نظیر ماده ۲۰، ماده ۹۹، ماده ۱۰۳ و ماده ۸۲ آئین‌نامه؛ برگزاری جلسات در صحن علنی مجلس جز تکالیف هیئت رئیسه و رئیس مجلس است و تنها در ماده ۸۲ این اجازه داده شده است که صحن علنی یک هفته در هر ماه جهت حضور نمایندگان به امور حوزه‌های انتخابیه می‌تواند تعطیل باشد؛ بنابراین اینکه برخی دوستان عنوان می‌کنند که این طرح ممکن است به ادامه تعطیلی صحن علنی مجلس کمک کند؛ اینطور نیست و با تمهید هیئت رئیسه و رئیس مجلس براساس موادی که اشاره کردم باید جلسه تشکیل بشود.

وی با تاکید بر اینکه در این طرح اصلاحی فقط ۲ تغییر در تبصره یک داده شده است؛ اضافه کرد: در آئین‌نامه فعلی تعیین شرایط خاص به تشخیص هیئت رئیسه مجلس است؛ اما اینجا عنوان کردیم در مواقع اضطرار و شرایط خاص کشور -که این در عرف قانونگذاری و حکمرانی کشور معنای خودش را دارد- اگر بنا به تشخیص هیئت رئیسه حضور نمایندگان در صحن علنی امکان‌پذیر نباشد، هیئت رئیسه بتواند این جلسه علنی را یا در مکان دیگر یا به‌طور مجازی برگزار کند؛ یعنی امکان برگزاری جلسه علنی صحن به صورت مجازی وجود دارد.

سخنگوی کمیسیون آئین‌نامه داخلی مجلس با بیان اینکه در ادامه هم عنوان شده است که هیئت رئیسه مجلس موظف است بستر لازم را برای تشکیل اینگونه جلسات با امکان اجرای کلیه فرایندهای قانون آئین‌نامه داخلی و رعایت ملاحظات فنی فراهم کند؛ گفت: بر این اساس اگر در آئین‌نامه داریم که مثلاً باید نطق هفت‌دقیقه‌ای یا پنج‌دقیقه‌ای یا تذکر آیین‌نامه‌ای و تذکر و اخطار قانون اساسی داشته باشیم، صحبت‌های مخالف و موافق، پخش علنی مذاکرات صحن و هرآنچه که در آئین‌نامه داریم، باید عیناً در جلسات مجازی هم رعایت شود و تمام مفاد آئین‌نامه در اینجا هم انجام شود.

زنگنه تصریح کرد: در ادامه طرح هم گفته شده است که ادامه تشکیل جلسات تا پایان وضعیت اضطرار یا شرایط خاص کشور به پیشنهاد هیئت رئیسه و رای اکثریت نمایندگان حاضر در جلسه رسمی امکان‌پذیر است. با این تفاسیر و با این پیش‌فرض که قطعاً هیچ جلسه‌ای مانند جلسه صحن علنی در بهارستان نمی‌شود؛ اما واقعیت این است که ما نباید قانون‌گذاری مجلس را متوقف و تعطیل کنیم.

مخالفان کلیات: طرح فعلی منجر به تعطیلی صحن علنی خواهد شد

در ادامه نشست امروز، مهدی کوچک زاده ضمن تسلیت شهادت قائد امت در مخالفت با کلیات این طرح گفت: در این ایام که مجلس تعطیل شده بود، وقایع بزرگی اتفاق افتاد که انتظار می رفت در اولین جلسه علنی مجلس، به آن وقایع بطور واقعی و نه نمایشی پرداخته شود. متاسفانه شاهدیم همان رویه های سابق ادامه دارد.

نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس ادامه داد: در این ماده مشکلی وجود ندارد اما طرح اراِئه شده چندین اشکال اساسی وجود دارد که اولا در قانون گذاری از کلمات کلی و مبهم نمی توان استفاده کرد. اینکه گفته می شود در شرایط خاص و اضطرار کشور، کلی و ابهام دارد چراکه به این بهانه ۴ ماه است که مجلس تعطیل است.

وی افزود: اینکه گفته می شود در این ایام، کمیسیون ها تشکیل شده و همه در حال انجام وظایف هستند و صحن مجازی برگزار می شود، برای نماینده ای که به دنبال خدمت واقعی به مردم است، قابل پذیرش نیست. البته شرایط خاص و اضطرار باید در قالب تبصره بخوبی توضیح داده شود تا ابهامش برطرف شود. تشخیص این شرایط با کیست؟ بنابراین باید این موارد بخوبی تشریح شود.

همچنین حمید رسایی نیز در مخالفت با کلیات این طرح گفت: ما بعد از ۵ ماه به مجلس برگشتیم. این طرح برای ۵ ماه قبل است و آن زمان این طرح ارائه شد که هنوز جنگ رمضان آغاز نشده بود. پیشنهادات ارائه شده برای ۵ ماه گذشته است بنابراین این طرح باید به کمیسیون ارجاع شود و براساس وضعیت موجود اصلاح شده و امکان ثبت پیشنهادات جدید باشد.

نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس ادامه داد: در این طرح وضعیت اضطرار آمده است. این ابهام دارد. اگر تشخیص آن با هیات رییسه باشد، همین هیات رییسه ۵ ماه مجلس را بدون دلیل و به اسم امنیت و به اسم شعام تعطیل کرده است.

وی افزود: طبق قانون اساسی، حکومت نظامی ممنوع است اما اگر مجلس نظر دهد می توان انجام داد اما همین مجلس را ۵ ماه است تعطیل کرده اند. با این طرح تعطیلی مجلس ادامه دار خواهد بود. بنابرابن لازم است که این طرح ارجاع شود تا پیشنهادات جدید مطرح شود.

همچنین هادی محمدپور نیز ضمن تسلیت شهادت امام شهید و شهدای جنگ رمضان در مخالفت با کلیات این طرح گفت: متاسفانه در این ایام برخی از همکاران سخنان وحدت شکن و ساختار شکن که مجلس تعطیل است، سرداده اند. مجلس بُعد نظارتی خود را در این ایام انجام داده و کمیسیون ها و فراکسیون ها فعال هستند و صحن علنی بصورت مجازی در حال انجام است.

نماینده مردم گناباد و بجستان در مجلس ادامه داد: جا دارد از سخنان ساختار شکن و وحدت شکن دوری کنیم همچنین از تلاش های ریاست محترم مجلس و دولت محترم در این ایام تشکر می کنم. البته این طرح ابهاماتی دارد که لازم است این ابهامات رفع شود.

موافقان کلیات: با تصویب این طرح، جایگاه مردم در تعیین سرنوشت خود ارتقا می یابد 

منصور علیمردانی در موافقت کلیات با این طرح گفت: امروز مهمترین کار، حفظ اعتماد عمومی و رضایت مردم است. مجلس شورای اسلامی بعنوان خانه ملت، نزدیک به ۵ ماه است که از فعالیت عادی خود فاصله گرفته و دلیل آن ماده یک قانون آیین نامه داخلی مجلس بود که باید اصلاح می شد.  

نماینده مردم ابهر و خرمدره در مجلس اضافه کرد: ملت ما انفعال در این جایگاه را نمی پذیرند بنابراین مجلس باید تریبون واقعی ملت باشد و در بزنگاه های تاریخی وظایف قانونگذاری و نظارت و مطالبه گری خود را به بهترین شکل ایفا کند.  

وی افزود: ما نتوانستیم دغدغه ها و گله های مردم را از این جایگاه پیگیری کنیم بنابراین اگر این طرح به تصویب برسد؛ جایگاه مردم در تعیین سرنوشت خود ارتقا می یابد بنابراین از نمایندگان می خواهم که به این طرح رای مثبت دهند.

همچنین احمد نادری نیز در موافقت با کلیات این طرح با یاد و خاطره سیدالشهدای انقلاب اسلامی گفت: این نمایندگان نشان دادند که در زیر بمباران در جنگ ۱۲ روزه، در صحن علنی وظایف تقنینی و نظارتی خود را انجام دادند و حتی به وزیر رای اعتماد داده و وظایف تعطیل نشد. این نمایندگان رشادت خود را در جنگ ۱۲ روزه نشان دادند و اگر شرایط ایجاب کند، زیر آتش نیز خواهند آمد و وظایف خود را انجام خواهند داد.

نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس ادامه داد: درخواست دارم در حق مجلس جفا نکنیم. چه زمانی مجلس تعطیل بوده است؟ مجلس در این مدت تعطیل نبود و شاهد آن برگزاری ۲۰۰ جلسات کمیسیون در بَُعد نظارتی بود. ۷ جلسه مجازی صحن برگزار شد. اینکه بگوییم مجلس تعطیل بوده است، جفا در حق ملت است.

وی افزود: نمایندگان ملت، دوشادوش مردم عزیز در تجمعات شبانه شرکت کردند و در کنار مردم ایستادند. نگوییم مجلس تعطیل بوده است. البته شرایط جنگی ما را وادار کرد که وظیفه قانونگذاری را برای مدتی تعطیل کنیم اما مسئله نظارت که تعطیل نشده است.

نادری اضافه کرد: آیین نامه برای زمان جنگ مدرن بوده است اما در حال حاضر در جنگ پُست مدرن قرار داریم و باید آیین نامه را اصلاح کنیم تا بتوانیم جلسات را برگزار کنیم.  اینکه هیات رییسه دیکتاتوری می کند، درست نیست. مملکت نهاد های تصمیم گیر و امنیتی دارد.

همچنین عباس گودرزی نیز در موافقت با کلیات این طرح ضمن تاکید بر ضرورت انتقام گیری از آمریکای جنایتکار گفت: باید بگویم که مجلس تعطیل نبوده است. اینکه بگوییم مجلس تعطیل بوده، جفای به مجلس است. قانونگذاری، نظارت بر حسن اجرای قانون و نمایندگی مردم وظیفه مجلس است. در بُعد نمایندگی مردم و نظارت نیز در ۵ ماه اخیر حضور نمایندگان در میان مردم و تشکیل جلسات کمیسیون ها صورت گرفته است.

نماینده مردم بروجرد و اشترینان در مجلس بیان کرد: در امر قانوگذاری که بصورت دو مرحله صورت می گیرد، در مرحله اول در کمیسیون ها، قانون چکش کاری شده و تکمیل آن در صحن صورت می گیرد. با اصلاح آیین نامه این نقص برطرف می شود. مخالفت با این طرح به معنای استمرار وقفه در امر نمایندگی است.

وی افزود: اگر امکان برگزاری جلسه نباشد، آیا قانونگذاری باید تعطیل شود. رسیدگی به طرح ها و لوایح و اصلاح برنامه ۵ ساله کجا باید صورت گیرد؟ بنابراین اگر این طرح به تصویب برسد، بسیاری از موانع رفع می شود. از همکاران می خواهم که رای قاطع دهند. اختیار دیگر دست هیات رییسه نیست بلکه با تشخیص کشور است البته هیات رییسه اختیار در تشخیص وضعیت کشور دارد و ادامه آن با صلاحدید نمایندگان است.

پس از صحبت‌های موافقان و مخالفان کلیات این طرح، علی خضریان نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون آئین‌نامه داخلی مجلس در سخنانی در تاکید لزوم تصویب این طرح گفت: قانون حاضر اجازه می‌دهد که هیئت رئیسه مجلس شرایط اضطرار را تشخیص بدهد و بر مبنای آن جلسات صحن تشکیل بشود یا نشود؛ یعنی همین اتفاقی که تا الان رخ داده است؛ اما طرحی که در کمیسیون آیین‌نامه مجلس به تصویب رسیده است؛ اولاً این تشخیص را از هیئت رئیسه می‌گیرد و تصمیم‌گیری درخصوص شرایط اضطرار و وضعیت بحرانی را به کشور واگذار می‌کند.

وی ادامه داد: از طرفی اگر ما این طرح را تصویب نکنیم؛ همین اتفاقی که ظرف چهار ماه گذشته رخ داده است اتفاق می‌افتد و جلسات صحن علنی مجلس تشکیل نمی‌شود. در جلسات مجازی هم به دلیل نبود قانون، حق قانون‌گذاری وجود ندارد؛ درصورتی که مطالبه مردم عزیز و مقاوم ایران از ما این است که مجلس در شرایط اضطرار بتواند وظایف حوزه قانون‌گذاری و تقنینی خود را ادامه بدهد.

عضو کمیسیون آئین‌نامه داخلی مجلس ادامه داد: ما مکلفیم در شرایطی که کشور نیاز به قانون درخصوص مدیریت تنگه هرمز یا قوانین بازدارنده دارد؛ نیاز به اصلاح بودجه برای نیروهای مسلح دارد و کشور به دلیل شرایط اضطرار تشکیل جلسه را ممنوع کرده؛ از قانونگذاری خلع ید نشویم و بدون رای‌گیری و تصویب این طرح، مجلس به دست خود از قانونگذاری باز می‌ماند.

خضریان با طرح این پرسش از نمایندگان مخالف که آیا پیشنهادی دارند بدون اینکه آئین‌نامه را اصلاح کنیم؛ کشور در شرایط اضطرار از حوزه قانون گذاری محروم نشود؟ ادامه داد: الان بسیاری از کنفرانس‌های مهم و بین‌المللی در دنیا در شرایط اضطرار به‌صورت مجازی تشکیل می‌شود. ضمن اینکه کجای این طرح گفته است که الزاما جلسه مجازی تشکیل شود! در این طرح گفته شده که هیئت رئیسه باید مکان امن دومی برای برگزاری صحن تمهید کند و اگر چنین کاری انجام ندهد، تخلف کرده است. در آیین نامه تصریح شده که اگر شرایط به‌گونه‌ای بود که مکان امن دیگری وجود نداشت، آنگاه مجازی برگزار می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه کشور در هر شرایطی نیاز به قانونگذاری دارد، افزود: ما نباید به دست خودمان کشور را از حق مجلس و مردم عزیز و مقاوم ایران را از قانونگذاری و نظارت کوتاه کنیم. ما اجازه نداریم عافیت‌طلبی در پیش بگیریم و بگوییم اگر صحن علنی مجلس تشکیل نشد، ما دیگر در هیچ شرایطی قانونگذاری نخواهیم کرد؛ این حتماً ظلم به مردم، ظلم به امام شهید و ظلم به امام حی و حاضر خواهد بود.

عضو کمیسیون آئین‌نامه داخلی مجلس در پایان تصریح کرد: رهبر معظم انقلاب در پیامی که خطاب به نمایندگان مجلس صادر کردند؛ فرمودند که مجلس در شأن ملت مبعوث شده حاضر شود، نوآوری و ابتکار عمل داشته باشد؛ که این ابتکار عمل نیازمند قانونگذاری جدید است؛ همین کاری که ما امروز اینجا انجام می‌دهیم. /

پایان پیام