رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی با اشاره به این‌که برای کاهش شکاف میان پژوهش و مسائل اجتماعی، دو اقدام «پالایش دانش» و «افزایش کارآمدی آن» ضروری است، گفت: مکتب قم، با برخورداری از سه ضلع میراث علمی حوزوی، تراکم مراکز پژوهشی و دانشگاهی در حوزه علوم انسانی و اتصال به میدان عمل، می‌تواند جایگاه مهمی در این فرایند، پویایی نهاد علم و در نتیجه ارتقای سازوکار حل مسائل اجتماعی مبتنی بر دانش داشته باشد.

پالایش دانش و کارآمدی برای کاهش شکاف پژوهش و مسائل اجتماعی ضروری است/ پژوهش‌های مسئله‌محور در علوم انسانی نیازمند تحول هستند.

به گزارش خانه ملت، حجت‌الاسلام و المسلمین علی نهاوندی در آیین بزرگداشت پژوهشگران و فناوران برگزیده استان قم، افزود: آنچه پیشران تحقق این جایگاه خواهد بود، توسعه روابط علمی است. به هر میزان که فرآیند پالایش، احیاء، امتداد، مسأله‌شناسی، ارجاع به مبانی و حل مسئله در چرخه وسیع‌تری از نهادهای علمی رخ دهد، ظرفیت علمی و کارآمدی پژوهش نیز افزایش خواهد یافت.

وی اندیشیدن به الگوی شبکه‌سازی مراکز علم و عمل، دانش و سیاست و تقنین برای حداکثرسازی این ارتباطات را ضروری دانست و گفت: ارتباط علمی باید حول مسائل واقعی جریان یابد. از این رو، مراکز سیاست‌گذاری و مشاوره به حاکمیت، مانند مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، می‌توانند زمینه‌ساز توسعه روابط علمی باشند.

نهاوندی با اشاره به روایتی از پیامبر اکرم(ص) درباره «علم نافع»، تأکید کرد: از منظر اسلام، علمی که هویت‌ساز، معرفت‌ساز و نظام‌ساز نباشد، جامعه را به پیشرفت مادی و معنوی نمی‌رساند.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی با گرامی‌داشت یاد و خاطره امام خمینی(ره)، شهدای دفاع مقدس و شهدای دوازده روزه اخیر، به تبیین مفهوم «علم نافع» پرداخت و گفت: از دیدگاه اسلام، اگر جامعه بخواهد در مسیر پیشرفت مادی و معنوی حرکت کند و به قرب الهی برسد، باید علمی در اختیار داشته باشد که هویت‌ساز، معرفت‌ساز و همچنین امت‌ساز و نظام‌ساز باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین نهاوندی در ادامه با اشاره به ویژگی‌های علم نافع، افزود: علم نافع از دیدگاه مقام معظم رهبری علمی است که مسائل کشور را حل کند، یعنی باید با مسائل مختلفی که در کشور وجود دارد، به‌صورت علمی مواجه شود. تولید فناوری، عزت، منزلت، ثروت، قدرت و فرصت از جمله ویژگی‌های علم نافع است.

وی با اشاره به فاصله موجود میان دانش تولید شده و نیازهای جامعه اظهار داشت: امروزه نهاد علم در کشور با همه پیشرفت‌های کمی و کیفی که داشته، هنوز فاصله زیادی میان دانش و مسائل مورد نیاز جامعه وجود دارد. به نظر می‌رسد باید سمت و سوی آموزش و تحقیق، متناسب با تبیین هندسه قدرت و تحولات بین‌المللی با نگاه آینده‌پژوهی باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین نهاوندی با اعتراف به وضعیت نامطلوب پژوهش‌های مسئله‌محور و راهبردگرا در علوم انسانی کشور خاطرنشان کرد: درصد کمی از پژوهش‌های علوم انسانی به مسائل کشور اختصاص دارد. برای مثال، تنها ۱۲ درصد از پایان‌نامه‌ها و رساله‌های از سال ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶ مسئله‌محور بوده‌اند، در حالی که حدود ۸۰ درصد پژوهش‌ها باید مسئله‌محور باشند.

وی پژوهش‌های مسئله‌محور و راهبردگرا را رویکردی دانست که با شناخت به‌روز مسائل، در پی ارائه راهبردهایی برای ایجاد وضعیت مطلوب در صحنه عمل است و گفت: ما به عنوان مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، کارهای مختلفی را برای برقراری این پیوند میان پژوهش و عمل مسئله‌محور انجام داده‌ایم و امیدواریم که بتوانیم ظرفیت حل مسئله را داشته باشیم.

نهاوندی در ادامه یادآور شد: باید سمت و سوی آموزش و تحقیقات متناسب با تغییرات هندسه قدرت و تحولات جهانی باشد. آینده‌پژوهی و دیپلماسی علمی نیازمند شناختنامه جدید و رویکردهای دانشی نوین است.

وی در ادامه تأکید کرد: برای کاهش شکاف پژوهش و مسائل اجتماعی و متناسب با تحولات بین‌المللی، در ارتباط با دانش‌های انسانی و اجتماعی، نیازمند دو اقدام مهم «پالایش دانش» و «کارآمدسازی آن» هستیم. پالایش دانش انسانی حاصل احیاء و امتداد دانش‌های توصیفی و تجویزی جهان اسلام و نقد سازنده دانش‌های غیربومی است. کارآمدسازی دانش نیز به‌معنی انضمامی‌سازی فرآیند تولید دانش است. چرخه دانش باید با مسئله واقعی اجتماع و برآمده از میدان زندگی آغاز شود و با ارجاع به مبانی و نسبت‌گرفتن با حل کاربردی مسائل پایان یابد. /

پایان پیام

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha