به گزارش خانه ملت؛ محسن اسماعیلی معاون راهبردی و امور مجلس رئیس‌جمهور در گردهمایی اساتید و پژوهشگران مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، به مناسبت نیمه شعبان و دهه مبارکه فجر، با اشاره به پیوند عمیق نیمه شعبان و انقلاب اسلامی، گفت: انقلاب اسلامی ایران نه‌ تنها یک رویداد سیاسی، بلکه مقدمه انقلاب جهانی امام زمان(عج) است.

اسماعیلی همچنین مرکز تحقیقات اسلامی را نهادی مهم و مورد نیاز نظام اسلامی دانست و گفت: تقویت این مرکز از ضروریات است، زیرا باید تراث فقهی و فکری شیعه را به‌ روز کرد و نظام‌های فقهی منسجم و مبتنی بر نیازهای زمان ارائه داد.

وی در ادامه افزود: اگرچه در مسیر پیشرفت گام‌های بلندی برداشته شده است، اما هنوز تا قله اهداف نظری و فقهی انقلاب فاصله وجود دارد و نظام جمهوری اسلامی باید در عرصه‌های حقوقی و نظریه‌پردازی، فقه امامیه را به‌روشنی تبیین کند.

معاون راهبردی رئیس‌جمهور با اشاره به سخنان امام خمینی(ره) مبنی بر اینکه حکومت اسلامی، حکومتی مبتنی بر قانون است، یادآور شد: انقلاب حقوقی کشور در کنار انقلاب سیاسی باید تقویت شود و تدوین قانون اساسی بر مبنای فقاهت و شریعت اسلامی، یک اصل غیرقابل تغییر است.

 اسماعیلی تصریح کرد: جمهوری اسلامی باید از فقه مسئله، قاعده و نظریه فراتر رفته و به نظام‌سازی در حوزه‌های مختلف، از جمله اقتصاد، بانکداری و حتی فقه انتقاد و اعتراض، بپردازد.

وی با تأکید بر اینکه باید در مسائل اساسی فقهی دکترین شفاف داشته باشیم، گفت: جهان منتظر است موضع فقه امامیه درباره موضوعات نوین روشن شود؛ وگرنه اسلام در جامعه جهانی به‌درستی معرفی نخواهد شد.

وی با اشاره به نقش علمای پیشین در قاعده‌سازی فقهی تأکید کرد: نظریه‌پردازی و نظام‌سازی فقهی باید در اولویت قرار گیرد و به موضوعاتی مانند آینده‌پژوهی، فقه اعتراض و نقد اجتماعی توجه ویژه شود تا فقه امامیه بتواند نیازهای معاصر را پاسخ دهد.

اسماعیلی در ادامه افزود: این مسیر، جهاد دائمی نهاد دین است و باید با همکاری پژوهشگران و اساتید، مبانی فقهی و حقوقی انقلاب را تقویت و به جامعه جهانی ارائه کرد؛ زیرا در غیر این صورت، نه‌تنها وظیفه انجام نخواهد شد، بلکه اسلام ممکن است به ناکارآمدی متهم شود. این مسئولیت، به‌ویژه در شرایطی که پرچم اسلام در جهان برافراشته است، سنگین و نیازمند عالمانی آگاه به زمان و بصیرت است.

فقه، دانش چاره‌اندیشی برای مدیریت جامعه و عبور از بحران‌هاست**

آیت‌الله سید احمد حسینی خراسانی عضو فقهای شورای نگهبان با اشاره به اینکه انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام راحل، یک رستاخیز سیاسی بود، گفت: انقلاب اسلامی و این رستاخیز بزرگ که همه جهان را تحت تأثیر خود قرار داده است، بر رکن رکین فقاهت استوار است.

خراسانی در گردهمایی اساتید و پژوهشگران مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی، با بیان اینکه فقه دانش چاره‌جویی برای مدیریت جامعه و برون‌رفت از بحران‌هاست، گفت: مرکز تحقیقات اسلامی مجلس برای تولید دانش دینی و تعامل مستمر با پژوهشگران در حوزه‌های علمیه، نقش بسیار مهمی در این عرصه بر عهده دارد.

عضو خبرگان رهبری ادامه داد: برای اینکه بتوانیم مشکلی از مشکلات نظام اسلامی را برطرف کنیم، آمادگی خود را برای هرگونه همکاری با مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، از جمله حضور در جلسات، گفت‌وگو و حلقه‌های علمی و… اعلام می‌کنم.

آیت‌الله سید احمد حسینی خراسانی با تأکید بر اهمیت و جایگاه مرکز تحقیقات اسلامی اظهار داشت: زحمات و تلاش‌های این مرکز فاخر که محل فعالیت نخبگان و فرهیختگان حوزه علمیه است، بسیار ارزشمند و ضروری است.

آیت‌الله حسینی خراسانی با تأکید بر اهمیت فقاهت به‌عنوان رکن اصلی این نهضت عظیم امام خمینی(ره)، افزود: فقاهت عبارت است از فهم عمیق و دقیق دین که شامل عقاید، اخلاق و احکام می‌شود. این دانش عمیق در دو بخش مهم قابل تقسیم است؛ یکی بیان احکام شرعی که کلی، دائمی و فراگیر است و دیگری احکام سیاسی که متناسب با زمان، مکان و شرایط و بر اساس مصالح و مفاسد تعیین می‌شود.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: احکام سیاسی، برخلاف احکام شرعی، موقتی و سیال هستند و هرگاه مصلحتی که بر اساس آن حکم صادر شده تغییر کند، حکم نیز پایان می‌یابد. تشخیص این مصالح و ضرورت‌ها بر عهده خبرگان و فقهای جامع‌الشرایط است و در صورت اختلاف، باید امام‌الامه باشد که قول او فصل‌الخطاب بوده و همه به آن تمکین کنند.

وی با تأکید بر ظرفیت عظیم فقه در اداره جامعه اظهار داشت: فقه، دانش چاره‌اندیشی برای مدیریت جامعه و عبور از بحران‌هاست. فقه نمی‌گذارد جامعه در بن‌بست باقی بماند و باید به مسائل سیاسی، نظامی و اجتماعی پاسخ دهد.

آیت‌الله حسینی خراسانی با اشاره به جنگ ۱۲روزه اخیر و مصداق بارز کافر حربی بودن رژیم صهیونیستی گفت: در این جنگ، به‌روشنی جایگاه و ارزش فقه و نقش مدیریت فقیه در جامعه اسلامی نمایان شد.

 تولید دانش دینی کاربردی برای قانون‌گذاری در دستور کار است / انقلاب اسلامی با افق‌های بلند و جهانی، ریشه در اندیشه ظهور دارد

حجت‌الاسلام والمسلمین علی نهاوندی، رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی با اشاره به فعالیت‌های این مرکز گفت: مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با بهره‌گیری از گروه‌های تخصصی و کارگروه‌های علمی، به‌دنبال ارائه الگوها و مدل‌های اسلامی قابل اجرا در فرآیند تقنین و تصمیم‌سازی مجلس است.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی، در گردهمایی اساتید و پژوهشگران این مرکز، با تبریک ایام‌الله دهه فجر و هم‌زمانی مبارک آن با میلاد منجی بشریت حضرت ولی‌عصر(عج)، این تقارن را «الهام‌بخش و امیدآفرین» توصیف کرد و گفت: این هم‌زمانی می‌تواند نویدبخش گسترش کامیابی، رستگاری و افق‌های روشن پیش‌روی جامعه انسانی باشد.

وی در ادامه سخنان خود به تبیین دو نکته اساسی و راهبردی پرداخت و افزود: نخستین نکته، بازخوانی قیام سال ۱۳۵۷ است؛ قیامی که نباید آن را صرفاً یک رخداد سیاسی یا محدود به سرنگونی یک رژیم خاص دانست. انقلاب اسلامی ایران، به تعبیر امام خمینی(ره)، حرکتی با افق‌های بلند، تمدنی و جهانی است که ریشه در اندیشه ظهور حضرت حجت عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف دارد.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس تصریح کرد: حضرت امام خمینی(ره) بارها در بیانات خود بر اهداف کلان و جهانی اسلام تأکید داشتند و انقلاب اسلامی را بخشی از نقشه حرکت تاریخی اسلام در مسیر تحقق حکومت جهانی الهی معرفی می‌کردند. از این منظر، انقلاب اسلامی می‌تواند به‌مثابه طلوعی از فجر ولایت و مقدمه‌ای برای آمادگی جامعه بشری جهت پذیرش ظهور حضرت ولی‌عصر(عج) تلقی شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین نهاوندی در تشریح نکته دوم، به «دستگاه محاسباتی متفاوت» اشاره کرد که امام خمینی(ره) با انقلاب اسلامی به جامعه اسلامی منتقل کردند و گفت: امام راحل با تکیه بر معارف قرآنی، مبانی محاسبات رایج در دنیای مدرن و مادی را به چالش کشیدند و منطق جدیدی از سنجش، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری را پیش‌روی جامعه اسلامی قرار دادند.

وی در ادامه افزود: در منطق قرآنی، معیارهای رشد، پیشرفت و موفقیت با آنچه در محاسبات صرفاً مادی رایج است، تفاوت بنیادین دارد. آیه شریفه «مَن جاءَ بالحَسَنَةِ فَلَهُ عَشرُ أَمثالِها» نشان می‌دهد که در نظام محاسبات دینی، عمل صالح واجد ضریب رشد و برکت است؛ رشدی که فراتر از محاسبات عددی و ظاهری معنا پیدا می‌کند.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با اشاره به مثال‌های اقتصادی در این زمینه اظهار داشت: پدیده‌ای مانند ربا ممکن است در ظاهر موجب افزایش عددی سرمایه شود، اما از برکت تهی است و در نهایت به فروپاشی اخلاقی و اجتماعی منجر می‌شود؛ در مقابل، صدقه و انفاق هرچند در ظاهر با کاهش عددی همراه است، اما به دلیل برخورداری از برکت الهی، رشد واقعی و پایدار را به دنبال دارد.

وی همچنین آیه «کَم مِن فِئَةٍ قَلیلَةٍ غَلَبَت فِئَةً کَثیرَةً» را یکی دیگر از مبانی اساسی محاسبات شریعت اسلامی دانست و افزود: این آیه، منطق غالب در نظام محاسبات دینی را به‌خوبی تبیین می‌کند؛ منطقی که نشان می‌دهد کمیت، تنها معیار پیروزی و پیشرفت نیست و کیفیت ایمانی، انسجام، اراده و اتکال به خداوند می‌تواند معادلات رایج قدرت را دگرگون سازد.

حجت‌الاسلام والمسلمین نهاوندی تأکید کرد: اگر این منطق قرآنی به‌درستی فهم و در عرصه‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی به کار گرفته شود، می‌تواند راهنمای برنامه‌ریزی‌ها و اقدامات کلان نظام اسلامی باشد و امکان پیشبرد امور را با دستگاهی متفاوت از محاسبات مادی رایج فراهم آورد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مسئولیت‌های نظام جمهوری اسلامی خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری، بازنگری جدی در مفاهیم پایه و ساحت‌های تصمیم‌سازی و محاسبه در کشور ضروری است. این بازنگری باید مبتنی بر منطق و محاسبات دینی باشد، نه صرفاً الگوهای وارداتی یا تجربه‌های تمدن مدرن غربی.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس افزود: در همین راستا، بخشی از این مأموریت مهم در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی در حال پیگیری است. این مرکز با بهره‌گیری از پنج گروه تخصصی و مجموعه‌ای از کارگروه‌ها، میزهای علمی و رویکردی مسئله‌محور و نتیجه‌گرا، به تولید دانش دینی کاربردی در نظام قانون‌گذاری می‌پردازد.

وی تصریح کرد: هدف اصلی این فعالیت‌ها آن است که به ارائه الگوها و مدل‌های اسلامی قابل اجرا منجر شود؛ الگوهایی که بتوانند در فرآیندهای تقنینی و تصمیم‌سازی مجلس شورای اسلامی مورد استفاده قرار گیرند.

حجت‌الاسلام والمسلمین نهاوندی در پایان، با قدردانی از تلاش اساتید و پژوهشگران مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، ابراز امیدواری کرد: با هم‌افزایی علمی، تعمیق نگاه دینی و اتکای جدی به معارف قرآن و در سایه‌سار ولایت ولی‌عصر(عج)، کارآمدی نظام دینی و حکمرانی اسلامی اثبات شود./

پایان پیام