به گزارش خبرنگار خانه ملت، چهل و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر روز شنبه (۱۱ بهمنماه) با نمایش انیمیشن «نگهبانان خورشید» در پردیس سینمایی ملت، سینمای اهالی رسانه، فعالیت خود را با ۳۳ فیلم انتخابی، یک روز پیش از موعد همیشگی آغاز کرد و همانطور که پیشبینی میشد مهمترین رویداد هنری و سینمایی کشور هم از سایه سنگین اتفاقات اخیر و حوادث دیماه بیبهره نماند و برخی سعی کردند به حوزه فرهنگ هم از در سیاست یا به تعبیر درستتر سیاسیبازی وارد شوند و نتیجه قریب به نیم قرن کارنامه هنری اهالی سینما از علی حاتمی، کیارستمی و ملاقلیپور تا محمدعلی کشاورز، عزتالله انتظامی و خسرو شکیبایی و دیگر خاکخوردگان صحنه سینما را به حاشیه برانند.
اما از آنجا که هنر در هر قالب و لباسی، نه تحریم و نه توقیف شدنی است، جشنواره چهل و چهارم فجر هم متوقف هیچ اتفاق و نظری نماند و پس از اکران فیلم «غوطهور» اولین فیلم بلند جواد حکمی و «غبار میمیون» ساخته آرش معیریان در روز ابتدایی جشنواره، که نتوانستند نظر منتقدان را آنچنان که باید جذب کند؛ گام دوم را با قدرت بیشتری برداشت و با اکران فیلمهای «تقاطع نهایی» ساخته سعید جلیلی، «قمارباز» به عنوان اولین تجربه کارگردانی فیلم بلند محسن بهاری و درام اجتماعی «خیابان جمهوری» به کارگردانی منوچهر هادی، شباهت بیشتری به جشنوارههای قبل پیدا کرد و با حضور برخی بازیگران فیلمها در نشست خبری فیلم خود و استقبال پرتعداد مردم از سانسهای اعلام شده، مرزهای تحریم جشنواره کمی عقبتر رفت.
از اکشن تکنیکی یوسف حاتمیکیا تا روایت جنگی مهدویان
روز سوم جشنواره که با اکران درام پلیسی-اجتماعی «پروانه» به کارگردانی محمد برزوییپور آغاز شد، هم در متن و هم در حاشیه از ۲ روز ابتدایی جشنواره قدرت و قوت بیشتری داشت. محمدحسین مهدویان، پس از ۵ سال دوری از جشنواره و پس از توقیف «شیشلیک» خود، با دستاولترین روایت سینمایی از جنگ ۱۲ روزه در «نیم شب» به فجر آمده بود. یوسف حاتمیکیا نیز در دومین اثر سینمایی خود، اکشن جسورانه و تکنیکی «اسکورت» را به جشنواره فجر آورده بود تا به مخاطب ثابت کند در کارگردانی نان هنر و تلاش خود را میخورد نه آقازادگی ابراهیم حاتمیکیا را؛ البته نمیتوان بازی خوب امیر جدیدی در نقش سرباز پلیس «اسکورت» را در استقبال خوب منتقدان از دومین فیلم یوسف حاتمیکیا نادیده گرفت؛ تا جایی که برخی منتقدان در نظرات خود پیشبینی کردند «اسکورت» میتواند بهترین فیلم جشنواره چهل و چهارم هم باشد.
اگر فیلمها را متن و نشست خبری آنها را حاشیه بدانیم، در میان سه فیلم اکران شده در روز سوم جشنواره؛ نشست خبری «نیمشب» که با همراهی پرتعداد بازیگران و عوامل فیلم همراه بود، شاید حاشیهای پررنگتر یا حتی مهمتر از متن بود و محمدحسین مهدویان در قامت یک کارگردان جوان و با تجربه ظاهر شد که جسارت و پختگی علاوه در آثار، در اعلام مواضع او هم پررنگتر از گذشته دیده میشد.
فیلم او که شاید اولین روایت از «جنگ ۱۲ روزه» در قاب سینما است که فیلمبرداری آن در بحبوحه جنگ آغاز شده بود؛ مورد سوالهای متعددی از چرایی انتخاب این سوژه، نحوه پرداخت و روایت، انتخاب لوکیشنها قرار گرفت و حتی متهم به شعاری شدن بخشهایی از فیلم شد. البته سایه حوادث دیماه هم کاملا بر نشست خبری و سوالات برخی خبرنگاران احساس میشد؛ که مهدویان به جای سکوت یا پاسخهای دو پهلویی که نه سیخ را میسوزاند و نه کباب را، موضعی شفاف گرفته و اعلام کرد: «جشنواره فجر مرز فرهنگی ما و ما هم مرزبانان آن هستیم. وقتی پای ایران در میان باشد، من هیچ ترسی از شعار دادن ندارم. همه جای دنیا برای مملکتشان شعار میدهند، اما در ایران ما خودمان را محدود میکنیم.
مهدویان اساس ساخت این فیلم را دفاع از ایران خواند و گفت: «آنقدر شعار ندادیم که ایرانی بودنمان سست شده است. در هالیوود هم وقتی پای وطن و پرچم در میان است شعار میدهند. ما هم درباره ایران شعار بلند میدهیم و هر کجا پای هجوم بیگانه وسط باشد تا پای جان میایستیم. در این روزها جز همین یک کلمه ایران برایمان باقی نمانده است. تنها تسلیما همین نام ایران است»
پشتپرده غیبت برخی بازیگران در جشنواره؛ وحشت از فضای مجازی
این کارگردان به حرف و حدیثهایی که پیرامون جشنواره فجر امسال و تهدیدهای مجازی برخی بازیگران و عوامل فیلم برای تحریم جشنواره هم اشارهای داشت و گفت: «برخی از همکاران من اینجا نیستند نه به دلیل باورشان بلکه به خاطر اینکه وحشت کردهاند. چرا فکر میکنید مایی که اینجا هستیم داغدار نیستیم؟ در همین جمع افرادی داریم که در حوادث اخیر عزیزی از دست دادهاند؛ اما ما مرزبان فرهنگ هستیم، جشنواره فجر مرز فرهنگ ما است و دشمن میخواهد حواس ما پرت شود».
ردپای لایحه سازمان ملی مهاجرت در «نیمشب»
در بین سوالات خبرنگاران سوالی هم درخصوص چرایی استفاده از اتباع در فیلم به عنوان جاسوسان رژیم صهیونیستی بود؛ موضوعی که اگرچه در میان بازتاب احساسی آن در رسانهها و عدم تفکیک اتباع مجاز و غیرمجاز، به سمت محل اختلاف بین گروههای مختلف سوق داده شد، اما پس از جنگ بهطور ویژه مورد توجه دولتمردان و مجلس قرار گرفت و هماکنون در قالب لایحه تشکیل سازمان ملی مهاجرت در کمیسیون ویژهای در مجلس در حال بررسی است.
طبق اعلام مهدویان در حمله اسرائیل به خیابان بیست و سوم یوسفآباد که ماجرای واقعی فیلم «نیمشب» است؛ در واقعیت و در ساختمان نیمه کارهای که در فیلم «نیم شب» استفاده شد، ۸ تبعه غیرمجاز دستگیر شدند که در فیلم هم همان واقعیت بازتاب داده شد.
هنر مثل زندگی تحریمناپذیر است
مهدویان در پاسخ به سوال خبرنگار خانه ملت درباره اینکه آیا هنر تحریم شدنی است؟ عنوان کرد: هنر با زندگی نسبت دارد، اگر بتوان زندگی را تحریم و زندگی کردن را ممنوع کرد، هنر را هم میتوان ممنوع و تحریم کرد. به نظر من هنر نمیمیرد تا زندگی هست، هنر وجود دارد از زمانهای انسانهای غارنشین که روی دیوارهای غار زایش هنری داشتند تا به امروز که پیچیدهترین شکلهای هنری وجود دارد؛ هیچگاه هنر متوقف و خاموش نشده است و در تلخترین شرایط و سیاهترین ایام هم هنر همواره وجود و دوام داشته است؛ لذا نمیتوان آن را تحریم کرد.
تا زنده هستم موضعم دفاع از ایران خواهد بود
کارگردان فیلم «نیم شب» در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار ما که «چه اتفاقی بیفتد از موضع خود نسبت به ایران پایین خواهد آمد؟ هم در ادامه همان دیدگاه خود در فیلم و نشست خبری پس از آن، با صدای بلند از ایران دفاع کرد و گفت: «محال است! مگر اینکه نباشم یا مرده باشم که بخواهم به هر علتی از دفاع از ایران دست بکشم.»
مواضع صریح مهدویان در دفاع از ایران شاید تعبیر جدید همان جمله «موضع من ایران است؛ چه به نام، چه به ننگ» جناب قائم مقام فراهانی، صدراعظم و ادیب و شاعر ایرانی است که این روزها بسیار هم همهگیر شده است؛ /
پایان پیام
نظر شما