به گزارش خانه ملت؛ فرهاد شهرکی نایبرئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با اشاره به تحولات منطقه ای ناشی از حمله ناجوانمردانه ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان و تغییر در الگوهای سنتی تأمین،انتقال و امنیت انرژی،در یادداشتی برلزوم ارتقای نقش کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی،از یک نهاد تقنینی-نظارتی صرف، به یک «مرکز راهبردی سیاستگذاری و آیندهپژوهی در حکمرانی انرژی» ،تاکید کرد.
متن این یادداشت بدین شرح است:
تحولات ناشی از حمله ناجوانمردانه ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران را باید فراتر از یک مواجهه صرفاً نظامی-امنیتی تحلیل کرد. این رخداد، نقطه عطفی راهبردی در بازآرایی نظم انرژی جهانی و بازتعریف جایگاه ژئوپلیتیک ایران در معادلات بینالمللی انرژی محسوب میشود. پیامدهای این تحول، الگوهای سنتی تأمین، انتقال و امنیت انرژی را دستخوش تغییر کرده و ضرورت بازنگری عمیق، نظاممند و آیندهنگر در سیاستگذاریهای تقنینی و نظارتی کشور را بیش از پیش برجسته ساخته است.
در این چارچوب، کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی بهعنوان رکن محوری در نظام حکمرانی تقنینی و نظارتی، واجد نقشی چندسطحی، فرابخشی و راهبردی در صیانت از منافع ملی، ارتقای تابآوری زیرساختهای حیاتی انرژی و تثبیت جایگاه ایران در هندسه نوین ژئوپلیتیک انرژی است. این کمیسیون میتواند با گذار از کارکردهای سنتی، به یک «نهاد راهبردساز و پیشران تحول» در حکمرانی انرژی کشور ارتقا یابد.
انرژی بهمثابه متغیر تعیینکننده در جنگهای ترکیبی نوین:
در پارادایم جدید امنیت بینالملل، انرژی دیگر صرفاً یک کالای اقتصادی نیست، بلکه به ابزاری مؤثر در اعمال قدرت در بستر جنگهای ترکیبی تبدیل شده است. حملات مستقیم و نیابتی به زیرساختهای انرژی، اعمال تحریمهای هوشمند و چندلایه، اختلال هدفمند در زنجیرههای تأمین جهانی و عملیات سایبری علیه تأسیسات حیاتی، همگی نشاندهنده این تغییر ماهوی هستند.
در چنین شرایطی، کمیسیون انرژی باید رویکرد تقنینی خود را از الگوی سنتی به سمت «قانونگذاری امنیتمحور، تابآوریمحور و آیندهنگر» ارتقا داده و همزمان با آن، نقش خود را در طراحی و پشتیبانی از دیپلماسی نوین انرژی نیز تقویت کند.
تنگه هرمز: از گلوگاه ژئوپلیتیک به اهرم تنظیمگر راهبردی بازار انرژی
مدیریت هوشمند جریان انرژی از تنگه هرمز در جریان بحران اخیر، بار دیگر جایگاه بیبدیل ایران را بهعنوان یکی از بازیگران کلیدی در تنظیم بازار جهانی انرژی برجسته ساخت. با توجه به عبور سهم قابلتوجهی از تجارت جهانی نفت خام از این آبراه راهبردی، هرگونه نااطمینانی در آن، مستقیماً بر شاخصهای ریسک ژئوپلیتیک، قیمت جهانی انرژی و ثبات بازارهای بینالمللی اثرگذار است.
در این حوزه، کمیسیون انرژی میتواند با تمرکز بر محورهای زیر، نقشآفرینی مؤثرتری داشته باشد:
• تدوین «دکترین حقوقی-راهبردی تنگه هرمز» مبتنی بر حقوق بینالملل دریاها، با تأکید بر تبیین دقیق حقوق و تعهدات جمهوری اسلامی ایران؛
• تقویت همافزایی میان سیاست انرژی و سیاست خارجی در قالب سازوکارهای «دیپلماسی یکپارچه انرژی»؛
• طراحی و پشتیبانی از سازوکارهای هوشمند مدیریت جریان انرژی با هدف بهینهسازی هزینه-فایده و افزایش قدرت چانهزنی ژئوپلیتیک، در تعامل نهادمند با شورای عالی امنیت ملی، وزارت نفت، وزارت امور خارجه و سایر نهادهای ذیربط.
دیپلماسی انرژی: گذار از انفعال به کنشگری فعال و هوشمند
در شرایط پساجنگ، کشورهایی که توانایی فعالسازی مؤثر دیپلماسی انرژی را دارند، از مزیتهای راهبردی قابلتوجهی برخوردار خواهند شد. جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از ذخایر عظیم نفت و گاز، موقعیت ژئوپلیتیک ممتاز و قرارگیری در مسیر کریدورهای کلیدی انرژی، ظرفیت تبدیل شدن به هاب انرژی منطقهای را داراست.
در این راستا، کمیسیون انرژی باید نقش خود را در ارتقای همراستایی میان دیپلماسی رسمی دولت، دیپلماسی پارلمانی و دیپلماسی اقتصادی-انرژی ایفا کرده و با ایجاد بسترهای قانونی و نظارتی مناسب، زمینه تبدیل ظرفیتهای بالقوه به فرصتهای عملیاتی و پایدار را فراهم کند.
جمعبندی راهبردی
تحولات ژئوپلیتیک اخیر بهروشنی نشان داد که انرژی،فراتر از یک متغیر اقتصادی،به ستون فقرات امنیت ملی، قدرت ملی و نفوذ ژئوپلیتیک کشورها تبدیل شده است. در چنین بستری، کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی باید با بازتعریف مأموریت و ابزارهای خود، از یک نهاد تقنینی-نظارتی صرف، به یک «مرکز راهبردی سیاستگذاری و آیندهپژوهی در حکمرانی انرژی» ارتقا یابد. تحقق این تحول، نهتنها امکان تبدیل تهدیدهای ناشی از بحران به فرصتهای راهبردی را فراهم میآورد، بلکه جمهوری اسلامی ایران را در جایگاه یکی از بازیگران اثرگذار و تعیینکننده در نظم نوین ژئوپلیتیک انرژی جهانی تثبیت خواهد کرد./
پایان پیام
نظر شما