رمضان رحیمی دشتلویی عضو هیات‌ رئیسه کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار خانه ملت، با اشاره به پیامدهای افزایش به‌کارگیری اعضای هیات علمی بازنشسته بر فرصت‌های شغلی اساتید جوان، گفت: موضوع بازنشستگی اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها مسئله‌ای چند بعدی است که نمی‌توان آن را صرفاً از منظر اشتغال یا کمبود نیرو تحلیل کرد. بخشی از بازنشستگی‌ها بنا به درخواست خود اساتید و به دلیل پذیرش مسئولیت‌های علمی، پژوهشی یا اجرایی در داخل یا خارج از کشور صورت می‌گیرد و بخشی دیگر نیز ناشی از الزامات و محدودیت‌های قانونی است که امکان ادامه خدمت رسمی را سلب می‌کند.

نماینده مردم فلاورجان در مجلس با اشاره به نقش دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی افزود: این مراکز برای حفظ اعتبار علمی، ارتقاء کیفیت آموزشی و جلوگیری از بروز حاشیه‌ها یا فعالیت‌های غیرعلمی، ناگزیر به اعمال سازوکارهای دقیق گزینش و ارزیابی هستند. بر همین اساس بهره‌گیری از نیروهای با سابقه و دارای کارنامه علمی روشن، به‌ ویژه در شرایط کمبود نیروی متخصص، برای آن‌ها اهمیت دو چندان دارد.

انتقال تجربه؛ حلقه مفقوده در تعامل میان اساتید پیشکسوت و اعضای هیات علمی جوان

رحیمی دشتلویی با تاکید بر ضرورت هم‌افزایی میان نسل‌های مختلف دانشگاهی اظهار داشت: سیاست درست در آموزش عالی، تکیه صرف بر یک نسل خاص نیست. در کنار جذب و تقویت اعضای هیات علمی جوان که باید اولویت اصلی باشد، استفاده محدود، هدفمند و برنامه‌محور از اساتید با تجربه می‌تواند به انتقال دانش، تجربه و مهارت‌های حرفه‌ای به نسل جدید کمک کند و کیفیت آموزش و پژوهش را ارتقا دهد.

 معافیت‌های خاص اساتید بازنشسته؛ استثنایی که قاعده نیست

عضو هیات‌ رئیسه کمیسیون آموزش مجلس درباره معافیت برخی اساتید بازنشسته زیر دو سال از فرآیندهای ارزیابی گفت: در این زمینه سازوکارهای قانونی مشخصی وجود دارد و این معافیت‌ها معمولاً به دلیل شرایط خاص، محدودیت‌های جزئی یا ضرورت‌های مقطعی اعمال می‌شود. این موضوع به هیچ وجه یک قاعده عمومی نیست و شامل تعداد محدودی از افراد است. حتی در رویکردهای جدید که تلاش شده از سخت‌گیری‌های غیرضروری کاسته شود، اصل احراز صلاحیت علمی و حرفه‌ای همچنان مورد تاکید است.

وی ادامه داد: به‌کارگیری اساتید بازنشسته در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی غیرانتفاعی، به‌دلیل تجربه، پیشکسوتی و شناخت عمیق آن‌ها از نظام علمی، می‌تواند در ارتقاء کیفیت آموزشی و تربیت نیروی انسانی موثر باشد؛ البته این تاثیر زمانی به حداکثر می‌رسد که تعامل واقعی میان اساتید با تجربه و اعضای هیات علمی جوان شکل بگیرد و صرفاً به حضور صوری محدود نشود.

بهره‌گیری از بازنشستگان؛ تنها یک مُسکن موقت برای جبران کمبود نیروی متخصص

رحیمی دشتلویی اساتید بازنشسته می‌تواند به وابستگی ساختاری منجر شود، تصریح کرد: امروز با پدیده پیر شدن بدنه آموزشی کشور مواجه هستیم و بخش قابل‌ توجهی از معلمان و اعضای هیات علمی در آستانه بازنشستگی قرار دارند. در چنین شرایطی، بهره‌گیری از اساتید بازنشسته می‌تواند راه‌حلی موقت برای جبران کمبودها باشد، اما این رویکرد نباید به یک وابستگی پایدار و ساختاری تبدیل شود. با افزایش جذب هیات علمی جوان، این نیاز باید به‌تدریج کاهش یابد.

وی با تاکید بر نقش نسل جوان در آینده آموزش عالی گفت: اگر مسئول سیاست‌گذاری آموزش عالی بودم، استفاده از اساتید بازنشسته را صرفاً به‌صورت پاره‌وقت، محدود و در چارچوب انتقال تجربه تعریف می‌کردم؛ اولویت باید بدون تردید با اعضای هیأت علمی جوان باشد و نباید میدان فعالیت علمی و پژوهشی از آن‌ها گرفته شود. در عین حال، حذف کامل اساتید بازنشسته نیز منطقی نیست و باید تعادلی معقول میان این دو برقرار شود.

پیگیری جدی کمیسیون آموزش برای صیانت از فرصت‌های شغلی نخبگان جوان

عضو هیات‌ رئیسه کمیسیون آموزش مجلس در پایان خاطرنشان کرد: در مجلس شورای اسلامی و کمیسیون تخصصی آموزش، این موضوع با حساسیت و جدیت در حال پیگیری است تا سیاست‌گذاری‌ها به سمتی نرود که نه فرصت‌های نسل جوان نادیده گرفته شود و نه تجربه ارزشمند اساتید بازنشسته بلا استفاده بماند. هدف نهایی، ایجاد تعادل پایدار و تقویت کیفیت نظام آموزش عالی کشور است. /

پایان پیام