فرشاد ابراهیمپور عضو هیأترئیسه مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خبرنگار خانه ملت، با اشاره به مشکلات آبی استان خوزستان، گفت: نمیتوان وضعیت این استان را صرفاً به خشکسالی و کاهش بارندگی نسبت داد؛ خوزستان با برخورداری از رودخانههای مهم کارون، دز و کرخه، ظرفیت قابل توجهی در منابع آب سطحی دارد، اما همچنان در تأمین آب شرب، کشاورزی و حقابه محیط زیستی با مشکلات جدی مواجه است که ضرورت بررسی عملکرد دستگاههای مسئول را دوچندان میکند.
نماینده مردم ایذه، باغملک، صیدون و دپازت در مجلس با بیان اینکه یکی از مسائل اصلی خوزستان به نحوه مدیریت و توزیع منابع آب بازمیگردد، افزود: سالهاست بخش قابل توجهی از سیاستهای وزارت نیرو بر توسعه سازههای آبی، سدسازی و انتقال آب متمرکز شده، در حالی که تأمین حقابه پاییندست، پایداری رودخانهها، نیاز کشاورزان و حفظ تالابها نیز باید در اولویت برنامهریزی منابع آب قرار گیرد، وزارت نیرو باید ترازنامه روشنی از وضعیت منابع آب خوزستان ارائه کند و مشخص شود چه میزان آب وارد سدهای استان شده، چه مقدار ذخیره شده و چه میزان برای مصارف شرب، کشاورزی، صنعت و محیط زیست تخصیص یافته است. همچنین باید روشن شود چه میزان از آب تخصیص یافته واقعاً به مصرفکنندگان نهایی و تالابها رسیده و سهم مصارف خارج از حوضههای آبریز استان از منابع آبی آن چقدر است.
عضو مجمع نمایندگان استان خوزستان در مجلس ادامه داد: صرف اعلام میزان ذخایر سدها برای ارزیابی وضعیت منابع آب کافی نیست؛ بلکه باید ورودی و خروجی مخازن، تعهدات پاییندست، میزان رهاسازی و نیازهای محیط زیستی نیز در کنار یکدیگر بررسی شوند. نمیتوان مشکلات مردم و کشاورزان را به خشکسالی نسبت داد، اما درباره نحوه مدیریت و توزیع منابع موجود پاسخ روشنی ارائه نکرد.
مدیریت سیلاب نباید به برگزاری جلسات پس از وقوع حادثه محدود شود
وی در ادامه به موضوع مدیریت سیلاب در خوزستان اشاره کرد و یادآور شد: یکی از مسائل قابل تأمل در مدیریت آب استان، مواجهه همزمان با کمآبی و خروج حجم قابل توجهی از روانآبها و سیلابها از چرخه بهرهبرداری برنامه ریزی شده است. البته همه سیلابها قابلیت مهار و ذخیرهسازی ندارند و بخشی از جریان طبیعی رودخانهها برای حفظ تعادل محیط زیست و تالابها ضروری است، اما این موضوع نباید مانع توسعه زیرساختهای مورد نیاز برای مدیریت روانآبها شود.
ابراهیمپور با تأکید بر ضرورت تقویت طرحهای آبخیزداری و آبخوانداری، اظهار کرد: تغذیه مصنوعی سفرههای زیرزمینی، ساماندهی مسیلها، اصلاح سازههای تقاطعی و توسعه زیرساختهای مدیریت سیلاب باید بهصورت جدی دنبال شود. مسئولیت این اقدامات میان وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری و دستگاههای متولی زیرساختهای شهری و جادهای تقسیم شده است، اما وزارت نیرو به دلیل جایگاه محوری خود در مدیریت منابع آب استان باید درباره برنامهریزی و عملکرد این حوزه پاسخگو باشد.
۱۰۲ سازه فاقد آبگذری مناسب باید تعیین تکلیف شوند
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس با اشاره به شناسایی ۱۰۲ سازه فاقد آبگذری مناسب در خوزستان، این موضوع را یکی از محورهای مهم نظارت بر عملکرد دستگاههای اجرایی دانست و گفت: وقتی مسئولان مدیریت بحران از شناسایی ۱۰۲ سازه دارای مشکل در عبور آب خبر میدهند، باید مشخص شود پس از شناسایی این نقاط چه اقداماتی برای رفع خطر انجام شده است. صرف شناسایی نقاط پرخطر، بدون تخصیص اعتبار و اجرای عملیات اصلاحی، نمیتواند اقدامی مؤثر در زمینه پیشگیری از حوادث باشد، باید به تفکیک مشخص شود کدام سازهها در اولویت اصلاح قرار دارند، مسئولیت هر کدام بر عهده کدام دستگاه است، چه میزان اعتبار برای رفع مشکل آنها پیشبینی و تخصیص یافته و تاکنون چند سازه اصلاح شده است. همچنین باید درباره نقاطی که همچنان در وضعیت خطر قرار دارند و دلایل تأخیر در اصلاح آنها گزارش روشنی ارائه شود.
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس در ادامه تأکید کرد: مسئولیت همه ۱۰۲ سازه لزوماً متوجه وزارت نیرو نیست و باید سهم هر دستگاه به صورت دقیق مشخص شود، اما دستگاههای اجرایی نمیتوانند پس از شناسایی یک خطر، صرفاً به صدور هشدار اکتفا کنند. از زمان شناسایی و اعلام خطر، مسئولیت اقدام پیشگیرانه و پاسخگویی دستگاه متولی جدیتر میشود و مجلس نیز باید این موضوع را از طریق ابزارهای نظارتی پیگیری کند.
حقابه کشاورزان و تالابهای خوزستان باید شفاف شود
عضو هیأترئیسه مجلس شورای اسلامی با اشاره به ضرورت تعیین تکلیف سهم کشاورزان و تالابهای خوزستان از منابع آبی حاصل از بارندگی و سیلابهای اخیر، گفت: مدیریت منابع آب نباید به عبور از مقطع سیلاب محدود شود، بلکه باید از این ظرفیت برای تأمین نیازهای ماههای آینده استان نیز استفاده کرد. تأمین آب کشاورزی، تحقق حقابه تالابها و برنامهریزی برای ذخیره و بهرهبرداری پایدار از منابع آبی باید بهصورت همزمان مورد توجه قرار گیرد.
ابراهیمپور با بیان اینکه کشاورزان نباید هر سال با نگرانی درباره تأمین آب مورد نیاز کشت خود مواجه باشند، افزود: وزارت نیرو باید با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، میزان و زمانبندی تخصیص آب کشاورزی را بهصورت شفاف اعلام کند. در کنار آن، اصلاح الگوی کشت و افزایش بهرهوری آبیاری نیز ضروری است، اما نباید تمام فشار ناشی از کمآبی بر دوش کشاورزان قرار گیرد.
این نماینده مجلس با تأکید بر ضرورت رعایت حقابه تالابهای شادگان و هورالعظیم، اظهار کرد: تالابها نباید در انتهای اولویتهای مدیریت منابع آب قرار بگیرند. بر اساس گزارشهای منتشرشده، میزان آبگیری تالاب هورالعظیم در شهریورماه ۱۴۰۵ کمتر از ۳۸ درصد اعلام شده و عدم تأمین حقابه از عوامل مؤثر در این وضعیت عنوان شده است؛ همچنین نیاز آبی سالانه این تالاب بین یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تا یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود. در بررسی وضعیت حقابه تالابها باید میان میزان آب تخصیصیافته، آب رهاسازیشده از سدها، حجم آب عبوری از مسیرهای پاییندست و میزان آبی که در نهایت به پهنه تالاب میرسد، تفاوت قائل شد. بنابراین وزارت نیرو باید بهجای ارائه آمار کلی درباره تخصیص حقابه، میزان واقعی آب تحویلشده به تالابها را نیز اعلام کند.
ابراهیمپور همچنین بر ضرورت انتشار برنامه مدیریت منابع آب پس از سیلاب تأکید کرد و گفت: باید مشخص شود چه میزان از روانآبهای ناشی از بارندگی در سدها ذخیره شده، چه مقدار به آبخوانها نفوذ کرده و چه میزان برای مصارف پایین دست قابل استفاده است. انتشار جدول شفاف ورودی و ذخیره سدها، برنامه رهاسازی آب، سهم بخش کشاورزی و میزان تحقق حقابه محیط زیستی میتواند مبنای ارزیابی عملکرد دستگاههای مسئول قرار گیرد.
بازنگری در سیاستهای انتقال آب و مدیریت حوضههای آبریز ضروری است
وی با بیان اینکه مدیریت آب خوزستان نیازمند بازنگری در سیاستهای اجرایی است، تصریح کرد: رویکرد مدیریت منابع آب نباید صرفاً به ساخت سد و انتقال آب محدود شود. مدیریت یکپارچه حوضههای آبریز، حفاظت از منابع طبیعی، تغذیه سفرههای زیرزمینی، اصلاح شبکههای فرسوده آبیاری، کاهش تلفات آب و رعایت حقابه محیط زیستی باید در اولویت قرار گیرد. همچنین آثار طرحهای انتقال آب بر منابع آبی و محیط زیست حوضههای مبدأ باید بهصورت کارشناسی بررسی شود.
مجلس عملکرد دستگاههای مسئول در مدیریت آب را بررسی کند
ابراهیمپور با تأکید بر نقش نظارتی مجلس در پیگیری مشکلات آبی خوزستان، خاطرنشان کرد: مجلس نباید به دریافت گزارشهای کلی از دستگاههای اجرایی اکتفا کند. لازم است عملکرد وزارت نیرو در مدیریت منابع آب کارون، دز و کرخه، نحوه تخصیص آب به بخشهای مختلف، عملکرد سازمان آب و برق خوزستان در مدیریت سدها و شبکههای آبیاری و زهکشی، میزان اعتبارات مصوب و تخصیصیافته برای طرحهای مهار سیلاب و آبخیزداری و همچنین وضعیت پروژههای نیمهتمام بهصورت دقیق بررسی شود.بررسی میزان تحقق حقابه تالابهای شادگان و هورالعظیم، عملکرد وزارت جهاد کشاورزی در اصلاح الگوی کشت، وضعیت سازههای پرخطر و آثار طرحهای انتقال آب نیز باید در دستور کار نظارتی مجلس قرار گیرد. گزارش نهایی این بررسیها باید بهگونهای تنظیم شود که میزان اعتبارات هزینهشده، پروژههای اجرا شده و اجرانشده و مسئولیت هرگونه قصور احتمالی دستگاهها و مدیران بهصورت شفاف مشخص باشد.
در محیط زیست دنبال مقصر سیاسی نیستیم
این نماینده مجلس با بیان اینکه هدف از این پیگیریها مقصرسازی سیاسی نیست، گفت: مطالبه ما مشخص شدن مسئولیتها و پاسخگویی قانونی دستگاههای اجرایی است؛ نمیتوان پذیرفت هر سال اعتبارات قابل توجهی در بخش آب هزینه شود، اما مردم خوزستان همچنان با مشکلات آب شرب، محدودیت آب کشاورزی، فرسودگی شبکهها، خشکی تالابها و خسارات ناشی از سیلاب مواجه باشند و در نهایت نیز مسئولیت مشخصی متوجه دستگاههای متولی نشود.
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس در پایان خاطر نشان کرد: مردم خوزستان حق دارند از ظرفیت منابع آبی استان خود بهرهمند شوند. آب خوزستان صرفاً یک عدد در ترازنامه وزارت نیرو نیست، بلکه با معیشت مردم، امنیت غذایی، محیط زیست و آینده استان ارتباط مستقیم دارد. وزارت نیرو باید درباره نحوه مدیریت، توزیع، انتقال و بهرهبرداری از منابع آبی پاسخگو باشد و ما نیز این موضوع را از مسیر نظارت مجلس دنبال خواهیم کرد؛ چرا که هیچ مدیری نباید در برابر عملکرد خود مصون از پاسخگویی باشد./
پایان پیام


نظر شما